Wat is dementie?

Dementie is een gevolg van een hersenaandoening, meestal de ziekte van Alzheimer of een vaataandoening.

Dementie wordt vaak geassocieerd met ouderdom, maar is geen onvermijdelijk gevolg van ouderdom. De meeste 65-plussers functioneren verstandelijk gezien goed. Het geheugen en het denken wordt doorgaans wel wat trager en minder flexibel met het ouder worden, maar dat is een heel natuurlijk proces. Bij dementie worden denken, oriëntatievermogen, begrip, leer- en oordeelvermogen en taalgebruik minder, terwijl het bewustzijn helder blijft. Maar het meest opvallende aspect van dementie zijn de ernstige geheugenproblemen. In het begin tast dementie het korte-termijngeheugen het meest aan. Later breiden de problemen zich ook uit over het lange-termijngeheugen. Het opnemen van nieuwe informatie lukt niet meer, en er ontstaan problemen met lezen, praten, schrijven en rekenen.

Verschillende vormen

Er zijn veel vormen van dementie. De meest bekende vorm is de ziekte van Alzheimer. Dementie kan ook ontstaan na herseninfarcten (vasculaire dementie). Andere vormen zijn frontotemporale dementie (vroeger ook wel ziekte van Pick genoemd) en dementie met Lewy lichaampjes. Voorbeelden van andere aandoeningen waarbij dementie kan optreden zijn de ziekte van Parkinson, Huntington, aids en OPS.  In 5% van de gevallen is dementie een omkeerbaar proces. In die gevallen is bijvoorbeeld een ernstige depressie of medicijnvergiftiging de oorzaak. Tijdelijke dementie kan ook optreden na een hersenoperatie.

Gevolgen

Zelfstandig handelen en het nemen van initiatieven worden bemoeilijkt en raken onder het vroegere niveau. Ook persoonlijkheids- en gedragsveranderingen kunnen optreden, zoals de versterking van karaktereigenschappen. Vaak raakt iemand gedesoriënteerd in tijd en/of plaats en gaan sociale vaardigheden verloren. Veel patiënten krijgen klachten van depressieve aard. In de laatste fase van het ziekteproces is de patiënt hulpbehoevend en herkent hij zijn familie en omgeving niet of nauwelijks meer.

Het hebben van een dementie is ingrijpend voor de persoon zelf maar zeker ook voor de omgeving (partner, kinderen of mantelzorgers). In het begin is er vaak twijfel of iemand iets echt niet meer weet of dat hij niet goed zijn best doet. Ook kan iemand met een dementie achterdochtig worden naar zijn omgeving. De zelfstandigheid van iemand met dementie vermindert en de patiënt wordt toenemend zorgafhankelijk. Daarnaast hebben de meeste dementerenden maar beperkt of geen inzicht in hun eigen situatie. Ze zien niet waarom iedereen zich zo druk maakt en waarom er meer zorg nodig is. Dit maakt dat de omgeving van dementerenden soms beslissingen over moeten nemen en vaak zwaar belast wordt.

Lees meer