Hulp bij depressie

Cognitieve Gedrags Therapie (CGT) helpt je te ontdoen van verontrustende gevoelens of irrationele gedachten, herinneringen en impulsen; om deze te beheersen, te vervangen of te elimineren. ACT leert je om  je anders te verhouden tot jouw klachten (zonder deze weg te willen nemen, te controleren of te vervangen), waardoor er meer ruimte ontstaat voor wat je echt belangrijk vindt in uw leven. Het wegnemen van jouw klachten staat niet zozeer centraal. Vaak is de strijd tegen de angst of andere klachten nog erger dan de kwaal. Het doel is het creëren van bereidheid om onprettige gevoelens te ervaren. 

ACT heeft raakvlakken met Mindfulness. Daar waar de Mindfulness zich voornamelijk richt op het kunnen zijn met positieve en negatieve ervaringen en met het vermogen om stil te kunnen staan, richt ACT zich op het in beweging komen vanuit 'zijn'. Wat is echt belangrijk voor je? Hoe kun je dat wat je altijd al had willen doen of zijn, omzetten in waardevol handelen? Soms hebben we het gevoel vast te zitten. Angst voor de toekomst, angst voor verandering, vastzitten in een bepaalde sleur. Hoe ga je om met zaken die je het gevoel geven vast te zitten?

Wij bieden ACT individueel of als een groepsinterventie aan. Bij deze behandelvorm behoren huiswerkopdrachten.

Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een klachtgerichte, kortdurende behandeling. De therapie gaat er vanuit dat gedachten invloed hebben op jouw emoties en gedrag.

Mensen met psychische klachten gaan vaak uit van negatieve veronderstellingen, zoals ‘Ik ben niets waard' of ‘In mijn leven is alles ellendig verlopen'. Mogelijk herken je dergelijke veronderstellingen zelf. Deze gedachten zorgen er bijvoorbeeld voor dat je somber in het leven staat en kunnen een depressieve stemming, angstklachten, gebruik van verslavende middelen en andere psychische klachten onderhouden.

In de cognitieve therapie leer je door oefeningen deze gedachten te herkennen en gaandeweg te vervangen door meer rationele gedachten. Als je bijvoorbeeld denkt ‘niemand houdt van mij ' dan wordt je bijvoorbeeld uitgedaagd in uw omgeving na te gaan of dit inderdaad zo is. Door je op die manier te confronteren met de realiteit lukt het deze negatieve gedachten bij te stellen en zo de stemming of andere psychische klachten te verbeteren.

Tijdens een klachtgerichte behandelvorm als CGT ligt de focus bij jouw klachten zelf en de hinder die je ondervindt in jouw dagelijks leven ten gevolge van deze klachten. Er wordt gestart met een uitgebreide analyse van de klachten. Wanneer, hoe vaak, waar komt het voor? Wat denk je en doe je dan?

In Nederland wordt cognitieve therapie vaak gecombineerd met gedragstherapie. Tijdens het begin van de behandeling word je gestimuleerd door het geven van concrete opdrachten (boodschap doen, wandeling maken) om activiteiten te ondernemen en zo ook jouw gedrag te veranderen.

Cognitieve gedragstherapie is in onderzoek effectief gebleken bij de behandeling van verschillende psychische problemen en verslavingsproblematiek.

Interpersoonlijke psychotherapie (IPT, Mufson) is ontwikkeld voor de behandeling van stemmingsproblematiek (depressies), maar wordt ook bij andere psychische klachten ingezet.

Bij IPT gaat men er van uit dat ingrijpende veranderingen of verstoringen van relaties (interpersoonlijke problemen of life events) tot depressieve klachten kunnen leiden of deze kunnen verergeren. Omgekeerd is het ook zo dat de depressieve klachten van invloed kunnen zijn op een of meer van de belangrijke relaties in jouw leven. Kort samengevat streeft IPT ernaar de kwaliteit van de relaties met andere mensen te verbeteren waardoor de depressieve klachten weer kunnen afnemen. Het verbeteren van de relaties met andere mensen staat centraal binnen deze behandeling.

Binnen IPT worden problemen herleid tot de volgende vier probleemgebieden:

• Rouw: het overlijden van een belangrijke naaste.
• Interpersoonlijk conflict: conflicten in de huwelijks- of partnerrelatie, tussen ouders en kinderen of met andere personen (bijvoorbeeld op het werk). Dit kunnen openlijke ruzies maar ook onuitgesproken verwijten zijn.
• Rolverandering: moeite met het aangaan van nieuwe of veranderde sociale rollen, bijvoorbeeld na een scheiding of in een nieuwe baan.
• Interpersoonlijk tekort: moeite hebben om betekenisvolle relaties te onderhouden.
• De therapie is geprotocolleerd en omvat 12 individuele sessies waarbij gebruik gemaakt wordt van counseling technieken maar ook oefeningen zoals rollenspel.

Bij IPT onderzoek je samen met de behandelaar welke veranderingen in belangrijke relaties een rol hebben gespeeld in het ontstaan van jouw depressieve klachten. De behandelaar maakt met jou een keuze voor één van de vier probleemgebieden en dat wordt de focus van behandeling. De veronderstelling is dat als er verbetering optreedt binnen een probleemgebied er ook verbetering op andere gebieden plaatsvindt.

In de therapie leer je effectieve strategieën te hanteren om beter te communiceren. Ook leer je om jouw gevoelens uit te drukken en interpersoonlijke problemen aan te pakken waardoor de depressieve stemming vermindert. Tevens wordt aandacht besteed aan de manier waarop je eventueel nieuwe depressieve episoden kunt herkennen en welke actie je dan kan ondernemen.

Medicatie kan een belangrijk onderdeel van de behandeling zijn. 

Medicijnen richten zich op het verminderen van jouw symptomen. Bij het voorschrijven van medicatie wordt gelet op de lichamelijke toestand, of je de medicatie verdraagt, het middel niet verslavend is en of het goed combineert met evt. andere medicatie die is voorgeschreven.

Tevens zoeken we, i.v.m. evt. bijwerkingen, samen naar een optimale dosis die voldoende werkzaam is en tegelijkertijd goed wordt verdragen. In de therapie besteden we aandacht aan het bevorderen van medicatietrouw en bespreken we de noodzaak en het nut van medicatie. Ook wordt regelmatig met je gesproken over de ervaringen over de bijwerkingen en of de medicatie bijgesteld moet worden.

Bij vaktherapie ligt de nadruk niet op het praten maar op het doen. Je ervaart tijdens de therapie wat je moeilijk vindt of waar je juist goed in bent.

Je spreekt met de vaktherapeut af aan welk doel je gaat werken binnen één van de therapievormen. Dat wat je leert kun je toepassen in jouw dagelijks leven. Binnen Mondriaan bieden we de volgende vaktherapieën aan:

• Beeldende Therapie
• Dramatherapie
• Muziektherapie
• Psychomotorische Therapie

Vaktherapie kan o.a. geschikt zijn als je:

• moeite hebt met het bespreken waar je last van hebt
• niet durft of kunt praten over ingrijpende ervaringen en emoties
• moeilijk woorden kunt geven aan wat je voelt.
• het soms moeilijk vindt om met emoties om te gaan
• moeite heeft met het aanvoelen en aangeven van jouw grenzen

Mogelijk ervaart je, door jouw lichamelijke of psychische klachten, problemen in het zelfstandig uitvoeren van jouw dagelijkse activiteiten. Ergotherapie kan hierbij helpen.

Samen onderzoeken we welke problemen je ervaart op het gebied van huishouden, zelfzorg, werk, hobby’s en sociale contacten. Je spreekt af aan welk doel je gaat werken en werkt aan praktische oplossingen, zodat je de gewenste activiteiten in het dagelijks leven weer zo zelfstandig mogelijk kunt uitvoeren.

Soms heb je ondersteuning nodig om de regie over jouw leven weer terug te vinden. Therapie OP maat (TOP) bied je een gestructureerde en groepsgerichte behandeling met een individueel programma, toegespitst op jouw hulpvraag en rekening houdend met jouw mogelijkheden en beperkingen.

Uit het ruime aanbod aan therapieonderdelen zoals vaktherapieën, ergotherapie, sociale vaardigheidstraining en libermanmodule stellen we een therapierooster op maat samen.

Tijdens dit therapieprogramma van 1 tot 5 dagen is jouw behandeling vooral gericht op het verkrijgen en behouden van meer structuur, ik-versterking en het zelf ervaren. We streven naar het voorkomen van crisis, het doorbreken van een neerwaartse spiraal en bieden je inzicht in jouw gedrag, klachten en sociaal functioneren.

Binnen een veilige en beschermde leeromgeving, kun je opgedane inzichten, vaardigheden en gedragsveranderingen direct oefenen en toetsen. Door het ervaringsgericht leren worden veranderingsprocessen in gang gezet. Er is aandacht voor jouw persoonlijke groei en veranderingen, passend bij jouw capaciteiten.

Ook word je tijdens dit therapieprogramma gestimuleerd en gemotiveerd tot een adequate zelfzorg, een dagstructuur met een zinvolle dag invulling en sociale contacten.

De duur van Therapie OP maat wordt in samenspraak met jou, jouw behandelaar en de therapeuten afgestemd op jouw doelen. De behandelaar kan je aanmelden.

Esketamine neusspray is een behandeling voor mensen met een moeilijk behandelbare depressie. Deze neusspray is mogelijk geschikt als drie andere behandelstappen niet hebben geholpen, d.w.z. minimaal twee verschillende antidepressiva en een toevoegingsstrategie, zoals lithium of mirtazapine of een antipsychoticum gaven geen of onvoldoende verbetering van de depressieve klachten. Esketamine neusspray wordt als toevoeging gegeven aan een ander antidepressivum. Je blijft tijdens deze behandeling dus ook een antidepressivum slikken. 

Voorafgaand aan de behandeling krijg je altijd eerst een gesprek (een intake) bij een psychiater. Als blijkt dat de behandeling geschikt en veilig is voor jou, wordt er een afspraak met je gemaakt voor screening en krijg je verdere uitleg over de behandeling. Vervolgens worden de afspraken voor de start van de toedieningen gemaakt.

Tijdens de behandeling met de esketamine neusspray blijf je ook bij je eigen behandelaar komen.

Je kunt de behandeling niet krijgen, als:

• je zwanger bent;
• bij jou de diagnose 'bipolaire stoornis' is gesteld;
• je minder dan 6 weken geleden een hartinfarct hebt gehad;
• je tijdelijk een verhoogde bloeddruk hebt, wat voor risico's kan zorgen.

De behandeling

Voor de behandeling met esketamine neusspray verblijf je een (dag)deel op het Daghospitaal van Mondriaan in Maastricht. De behandeling duurt anderhalf tot twee uur (90 tot 120 minuten).

Voordat je de neusspray krijgt toegediend, zijn er een aantal dingen belangrijk:

• Eet niet 2 uur voordat je een afspraak hebt. Dit betekent dat als u om 2 uur 's middags een afspraak heeft in het ziekenhuis, u vanaf 12 uur 's middags niets meer eet.
• Drink niet een halfuur (30 minuten) voordat je een afspraak heeft. Dit betekent dat als u om 2 uur 's middags een afspraak heeft in het ziekenhuis, u vanaf half 2 's middags niets meer drinkt.
• Gebruik geen andere neusspray 1 uur voordat je een afspraak hebt
• Na de behandeling kun je niet zelf naar huis rijden. Het is daarom belangrijk dat je met het openbaar vervoer (tram, trein, bus) of met de taxi naar huis kunt of dat iemand anders je naar huis brengt.

Tijdens de behandeling krijg je de esketamine in een neusspraypompje. De esketamine kun je zelf via je neus toedienen. Het lijkt op het toedienen van een neusspray wanneer je verkouden bent. Iedere keer dat je de neusspray gebruikt, is er een professionele zorgverlener bij je en wordt ook je bloeddruk gecontroleerd.

Tijdens de eerste instelfase vindt de behandeling gedurende 4 weken 2x per week plaats. De bijwerkingen zijn in de meeste gevallen mild en de behandeling wordt over het algemeen goed verdragen. Als er voldoende respons is waargenomen, wordt er doorbehandeld in de optimalisatiefase. Gedurende 4 weken krijgt u dan 1x per week de behandeling.

Hierna wordt tijdens de onderhoudsfase de frequentie van de behandeling verlaagd tot een minimum. Dit varieert van 1x per week tot 1x per 3 weken.

Tijdens de behandelperiode word je ook gevraagd om vragenlijsten in te vullen. Zo kan je  behandelaar zien of de neusspray werkt en of je bijwerkingen ervaart. Je eigen behandelaar blijft betrokken tijdens de behandeling, en beoordeelt mee bij de evaluatie van de effecten.

Voor dit gehele traject wordt je om toestemming gevraagd om mee te doen aan het landelijk verzamelen van gegevens over de behandeling met esketamine neusspray. Zie hiervoor ook deze website. 

Verwijzen?

Wat we nodig hebben:

- Ingevuld aanmeldformulier 
- Alle informatie over de bestaande en eerdere behandelingen voor depressie
- Eventueel kopie aanvraag machtiging verzekeraar t.b.v. esketamine neusspray bij depressie (zie de FAQ op www.ENC-NL.nl)

De aanmelding kan via:  voordeur@mondriaan.eu of per post (Mondriaan,  J.F. Kennedylaan 301 6419XZ Heerlen t.a.v. Voordeur volwassenen).

Voor overleg kan contact opgenomen worden met coördinator Rqia Elqabli via 088-506 9260.

Bij PsyQ Online Mondriaan volg je een behandeling online, die eventueel aangevuld kan worden met groepstherapie op een van onze locaties.  

Meer info over PsyQ Online Mondriaan