Hulp bij persoonlijkheidsproblematiek

Psycho-educatie is het geven van informatie en voorlichting over jouw psychische klachten en over hoe je (en/of familie/betrokkenen) kunt omgaan met de beperkingen en gevolgen hiervan. Psycho-educatie is altijd een vast onderdeel van jouw behandeling en wordt zowel individueel als in groepsverband aangeboden.

Tijdens psycho-educatie word je geïnformeerd over de psychische aandoening, oorzaken, symptomen, het verloop en de behandeling. Hierdoor krijg je inzicht in jouw problematiek en ontstaat er ruimte voor acceptatie en verandering.

Bent je zeer gevoelig voor en reageer je heel sterk op emotionele prikkels? Is het voor jou moeilijk om na een emotionele reactie snel terug te komen op een emotioneel basisniveau? Mogelijk is er dan sprake van een Emotie Regulatie Stoornis.

In de Vaardigheidstraining Emotie Regulatie Stoornis (VERS) , die met name ingezet wordt bij Borderline Persoonlijkheidsstoornis en/of daarop gelijkende problematiek, leer je jouw emoties beter te reguleren.

Algemene doelen van de VERS-trainingen zijn:

• meer inzicht krijgen in jouw problematiek
• het leren observeren en beschrijven van jouw gevoelens, gedachten en gedrag
• het leren herkennen van negatieve gedachtepatronen die emoties en gedrag beïnvloeden
• aanleren van verschillende ontspanningstechnieken
• leren probleemsituaties te analyseren en aan te pakken
• het evenwicht in jouw leven te verbeteren
• een individueel emotiehanteringsplan opstellen

We hebben de volgende VERS trainingen:

• VERS I; specifiek gericht op de emotieregulatievaardigheden én de gedragsvaardigheden
• BasisVERS; specifiek gericht op de emotieregulatievaardigheden
• Module leren omgaan met emoties; specifiek gericht op de emotieregulatievaardigheden rekeninghoudend met jouw mogelijkheden

VERS I
De VERS I training is de meest uitgebreide variant van de trainingen gericht om emotieregulatieproblemen. Deze training bevat 19 wekelijkse bijeenkomsten van 2 ½ uur in een gesloten groep van 10 deelnemers.

Hier krijg je verschillende technieken aangeboden, waarmee je jouw emoties beter leert reguleren. Naast emotieregulatievaardigheden leer je in VERS I ook gedragsvaardigheden om meer evenwicht in jouw dagelijks leven aan te brengen. De training bestaat uit de volgende onderdelen:

• psycho-educatie: je krijgt voorlichting over emotieregulatieproblematiek
• emotieregulatievaardigheden: je leert het oplopen van emoties te herkennen en te beïnvloeden. Je leert uw negatieve gedachtenpatronen op te sporen en te veranderen en ander gedrag toe te passen waardoor je meer grip op jouw emoties krijgt
• gedragsvaardigheden: je leert het evenwicht in jouw leven te verbeteren op het gebied van slapen, eten, lichaamsbeweging, relaties, destructief gedrag, lichamelijke gezondheid en omgaan met vrije tijd in relatie tot de emotieregulatieproblematiek
• emotiehanteringsplan: in dit plan beschrijf je hoe en op welk moment de geleerde vaardigheden gebruikt kunnen worden en hoe jouw omgeving daarbij betrokken kan worden. Dit plan blijft ook na het volgen van de VERS een hulpmiddel

BasisVERS
In de BasisVERS maak je een start met het leren en toepassen van emotieregulatievaardigheden. Deze training heeft 13 wekelijkse bijeenkomsten van 2,5 uur in een gesloten groep van 10 deelnemers. Er worden verschillende technieken aangeboden, waarmee je jouw emoties beter leert reguleren. De BasisVERS bevat de onderdelen psycho-educatie, emotieregulatievaardigheden en het emotiehanteringsplan.

Module leren omgaan met emoties
Indien er sprake is van concentratie/leerproblemen, sociaal-maatschappelijke problemen of meerdere psychische aandoeningen tegelijkertijd kan de module leren omgaan met emoties ingezet worden. Deze training heeft 10 wekelijkse bijeenkomsten van 2 uur in een gesloten groep van 8 deelnemers en bevat de onderdelen psycho-educatie, emotieregulatievaardigheden en het emotiehanteringsplan.

Hoe kom ik in aanmerking voor een VERS-training?
De training is altijd onderdeel van jouw behandeling. Motivatie en bereidheid tot het maken van huiswerk en het willen betrekken van jouw steunsysteem zijn belangrijke voorwaarden voor deelname.

De behandelaar kan je aanmelden voor de VERS-trainingen. Je wordt dan uitgenodigd voor een kennismakingsgesprek met de trainers waarin besproken wordt of de VERS voor jou geschikt is. Dit kennismakingsgesprek wordt vervolgens teruggekoppeld aan jouw behandelaar waarna je al dan niet kan starten met de training.

Schematherapie (SFT) is een vorm van psychotherapie voor mensen met een persoonlijkheidsstoornis. Het uitgangspunt van schematherapie is dat we op grond van aanleg en ervaringen in onze jeugd, ideeën en overtuigingen ontwikkelen. Deze, vaak onbewuste, ideeën en overtuigingen worden schema’s genoemd.

Ze beïnvloeden hoe we denken en voelen en hoe we ons gedragen.  Soms kloppen de ideeën en overtuigingen die we gedurende de kindertijd en adolescentie ontwikkelen niet meer goed met de huidige werkelijkheid. Onze schema’s zijn dan disfunctioneel geworden. Dit betekent dat ze ons in het heden hinderen om op een soepele wijze en naar tevredenheid te functioneren en onze behoeften te vervullen, zowel op persoonlijk vlak alsook op het gebied van school of werk. 

Het doel van schematherapie is deze schema’s zodanig te bewerken, dat je er niet meer door gehinderd wordt. De therapie is niet alleen gericht op directe klachten/symptomen. Je leert om meer greep op jouw gedachten en emoties te krijgen. Schematherapie helpt jou de oorsprong van gedragspatronen te ontdekken en te veranderen. De invloed van ervaringen uit jouw jeugd op jouw patronen en dagelijkse leven wordt onderzocht en met gerichte oefeningen wordt gewerkt aan verandering in deze patronen. Je leert voelen wat jouw behoefte is en je leert op een gezondere manier daarvoor op te komen. Hierdoor verandert niet alleen jouw gedrag, maar ook jouw gedachten en gevoelens. Het uiteindelijke doel is dat je je prettiger, gezonder en gelukkiger gaat voelen en je zich meer opgewassen voelt tegen problemen.

Werkwijze en aanmelding
Binnen Mondriaan/ PsyQ Persoonlijkheidsstoornissen wordt schematherapie in groepsverband gegeven; ambulant of in deeltijd. Tijdens de sessies wordt er gewerkt met zowel gedragsmatige-, cognitieve- als ervaringsgerichte oefeningen. De groep geeft feedback en helpt je om op deze manier corrigerende ervaringen op te doen. De voorbereiding van de behandeling bestaat uit een (online) introductie en het maken van een “casusconceptualisatie”, een probleemanalyse die dient als leidraad voor de behandeling.

Ambulant
Deze vorm bestaat uit tweewekelijkse individuele contacten en wekelijkse groepsbijeenkomsten van 1,5 uur. De groep bestaat uit maximaal 8 deelnemers en vindt plaats op woensdagmiddag op locatie Oranjeplein in Maastricht of op dinsdagmiddag op locatie Welrade in Heerlen. De groep duurt maximaal 1 jaar.

Deeltijd
Deze vorm is bedoeld voor patiënten met persoonlijkheidsproblematiek waar een intensievere behandeling gewenst is. Deze intensievere deeltijdbehandeling bestaat uit tweewekelijkse individuele contacten en meerdere wekelijkse groepscontacten. Er wordt gebruikt gemaakt van verschillende vormen van behandeling zoals groepspsychotherapie, beeldende therapie en psychomotore therapie. Ook wordt de week gezamenlijk geopend met het formuleren van weekdoelen en gezamenlijk gesloten met het formuleren van een “take home” boodschap. De groep bestaat uit 8 deelnemers en vindt 2 maal per week plaats op locatie Welrade in Heerlen. De behandeling duurt maximaal 9 maanden.

Je huidige behandelaar kan jou aanmelden voor SFT ambulant of SFT deeltijd. Indien je nog niet in behandeling bent kan jouw huisarts je aanmelden bij het behandelprogramma Persoonlijkheidsstoornissen.

Heb je veel vragen over hoe om te gaan met uw familielid/naaste met borderline persoonlijkheid? Misschien is de psycho-educatie cursus, die Mondriaan aanbiedt aan direct betrokkenen van patiënten met borderline, dan iets voor jou.

In deze cursus leer je hoe je de ervaren belasting in contact met jouw familielid/naaste met borderline omlaag kunt brengen. Hierbij staan jouw ervaringen, mogelijkheden en vragen centraal. Uitgangspunt is dat je samen met andere lotgenoten veel van elkaar kunt leren.

Onderwerpen binnen de cursus zijn:

• Kennismaking en informatie over borderline
• Borderline in het gezin en relatie
• Waardoor ontstaat borderline gedrag
• Omgaan met borderline gedrag
• Omgaan met oplopende emoties
• Communicatie
• Omgaan met jezelf (empowerment)
• Kinderen en overige gezinsleden
• Sociale steun en omgaan met hulpverlening

Voor wie?
De cursus is bedoeld voor ouders, partners, vrienden of volwassen kinderen van patiënten die in zorg zijn binnen Mondriaan en meer grip willen krijgen op soms moeilijke situaties in de omgang met hun naaste. Jouw familielid/naaste met borderline dient toestemming te geven voor uw deelname.

Meer informatie en aanmelding
De cursus bestaat uit acht bijeenkomsten van twee uur in een gesloten groep. De cursus wordt twee á drie keer per jaar gestart. Je kunt je aanmelden via de behandelverantwoordelijke van jouw familielid/naaste met borderline.

Als deelnemer dien je bij aanvang van de cursus te beschikken over het boek ‘Borderline de baas’, van Koos Krook.

Dialectische gedragstherapie (afgekort tot DGT) is een therapie, ontwikkeld door Marsha Linehan, die mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis helpt om heftige emoties zoals verdriet, somberheid, wanhoop, angst, boosheid of een wisseling van heftige emoties (dan weer blij, dan weer boos, dan weer verdrietig) beter in evenwicht te krijgen.

DGT helpt u om meer grip te krijgen op die heftige emoties door ze te gaan onderzoeken, begrijpen en er beter mee te leren omgaan.

De Holdinggroep is een vorm van dagbehandeling waarbij structureren en stabiliseren voorop staat. Soms wordt de holdinggroep ook ingezet bij het stellen van uw diagnose.

In de Holdinggroep werk je aan doelen zoals:

• het voorkomen of doorbreken van een crisis
• het aanbrengen van structuur in jouw dagelijks leven o.a. door deelname aan het ochtendprogramma (3 dagdelen)
• het doorbreken van een neerwaartse spiraal
• toewerken /kennismaken met een zinvolle dag invulling
• versterken en ondersteunen van jouw capaciteiten
• starten met het ontwikkelen en/of ondersteunen van vaardigheden.
• kennismaking met deelname aan een groep
• psycho-educatie 

De holdinggroep is een open groep, bestaande uit max 10 personen, waar patiënten in- en uitstromen.

Het programma bestaat uit :

• een weekopening
• sociale vaardigheidstraining
• psycho-educatie door een behandelaar en een ervaringsdeskundige
• ergotherapie
• psychomotorische therapie

De behandeling in de holdinggroep duurt maximaal 3 maanden (of in principe 2 keer 6 weken). Jouw behandelaar kan jou aanmelden voor de holdinggroep.

Bij vaktherapie ligt de nadruk niet op het praten maar op het doen. Je ervaart tijdens de therapie wat je moeilijk vindt of waar je juist goed in bent.

Je spreekt met de vaktherapeut af aan welk doel je gaat werken binnen één van de therapievormen. Dat wat je leert kun je toepassen in jouw dagelijks leven. Binnen Mondriaan bieden we de volgende vaktherapieën aan:

• Beeldende Therapie
• Dramatherapie
• Muziektherapie
• Psychomotorische Therapie

Vaktherapie kan o.a. geschikt zijn als je:

• moeite hebt met het bespreken waar je last van hebt
• niet durft of kunt praten over ingrijpende ervaringen en emoties
• moeilijk woorden kunt geven aan wat je voelt.
• het soms moeilijk vindt om met emoties om te gaan
• moeite heeft met het aanvoelen en aangeven van jouw grenzen