Kortdurende generalistische ggz

Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een klachtgerichte, kortdurende behandeling. De therapie gaat er vanuit dat gedachten invloed hebben op jouw emoties en gedrag.

Mensen met psychische klachten gaan vaak uit van negatieve veronderstellingen, zoals ‘Ik ben niets waard' of ‘In mijn leven is alles ellendig verlopen'. Mogelijk herken je dergelijke veronderstellingen zelf. Deze gedachten zorgen er bijvoorbeeld voor dat je somber in het leven staat en kunnen een depressieve stemming, angstklachten, gebruik van verslavende middelen en andere psychische klachten onderhouden.

In de cognitieve therapie leer je door oefeningen deze gedachten te herkennen en gaandeweg te vervangen door meer rationele gedachten. Als je bijvoorbeeld denkt ‘niemand houdt van mij ' dan wordt je bijvoorbeeld uitgedaagd in uw omgeving na te gaan of dit inderdaad zo is. Door je op die manier te confronteren met de realiteit lukt het deze negatieve gedachten bij te stellen en zo de stemming of andere psychische klachten te verbeteren.

Tijdens een klachtgerichte behandelvorm als CGT ligt de focus bij jouw klachten zelf en de hinder die je ondervindt in jouw dagelijks leven ten gevolge van deze klachten. Er wordt gestart met een uitgebreide analyse van de klachten. Wanneer, hoe vaak, waar komt het voor? Wat denk je en doe je dan?

In Nederland wordt cognitieve therapie vaak gecombineerd met gedragstherapie. Tijdens het begin van de behandeling word je gestimuleerd door het geven van concrete opdrachten (boodschap doen, wandeling maken) om activiteiten te ondernemen en zo ook jouw gedrag te veranderen.

Cognitieve gedragstherapie is in onderzoek effectief gebleken bij de behandeling van verschillende psychische problemen en verslavingsproblematiek.

ACT staat voor Acceptance and Commitment Therapy (Nederlands: Acceptatie en Toewijdingstherapie). Deze vorm van therapie helpt je afstand te nemen van je gedachten en er flexibeler mee om te gaan. Vaak willen we namelijk van onze gedachten af en proberen ze dan te controleren. Met ACT leer je er op een andere manier mee om te gaan, namelijk op een meer vriendelijke manier. ACT haalt je uit die gedachtenspiraal en brengt je weer terug in het hier en nu.

Eye Movement Desensitization and Reprocessing, afgekort EMDR, is een effectieve methode voor de behandeling van de gevolgen van een traumatische gebeurtenis.

Met behulp van EMDR is het mogelijk om de emotionele lading van het trauma weg te nemen. Hierdoor zullen de herbelevingen afnemen. EMDR is effectief gebleken bij posttraumatische stressstoornis en andere psychische stoornissen waarbij traumatiserende ervaringen hebben bijgedragen aan het ontstaan dan wel toename van de klachten.

Bij EMDR word je gevraagd terug te denken aan de traumatische gebeurtenis. Tegelijkertijd word je afgeleid. Vaak is die afleiding in de vorm van geluiden, die door middel van een koptelefoon afwisselend links en rechts worden aangeboden. In sommige gevallen wordt er gewerkt met oogbewegingen waarbij je de hand van de behandelaar moet volgen. Het doel van EMDR is om de traumatische ervaringen te ‘verwerken’, dat wil zeggen de klachten te verminderen zodat je jouw dagelijkse bezigheden weer kunt oppakken.

Tijdens de intake is er aandacht voor de oorzaak en achtergrond van de klachten, kijkt jouw behandelaar samen naar je draagkracht en krijg je uitleg over de behandeling. EMDR werkt vaak snel. De eerste dagen na een behandelsessie kun je je nog wel onrustig voelen. Klachten zoals herbelevingen en nachtmerries en de verhoogde prikkelbaarheid zullen doorgaans na verloop van tijd minder worden. Het wordt dus steeds gemakkelijker aan de oorspronkelijke ervaring terug te denken.

Onderzoek heeft de werkzaamheid van EMDR aangetoond, maar hoe het precies werkt is nog onduidelijk. Er wordt van uitgegaan dat EMDR het verwerkingsproces in de hersenen stimuleert. Uit onderzoek blijkt dat EMDR de toegankelijkheid van de herinneringen vergroot en leidt tot lichamelijke ontspanning. Hierdoor veranderen de herinneringen en worden ze opnieuw in het geheugen opgeslagen, maar dan in een minder emotioneel beladen vorm.

EMDR vindt in individuele sessies plaats.

Schematherapie is een vorm van psychotherapie  die helpt om de oorsprong van bepaalde gedragspatronen op te sporen en te veranderen. In onze jeugd hebben we op grond van aanleg en bepaalde (soms zeer ingrijpende) ervaringen, ideeën en overtuigingen ontwikkeld over onszelf, de ander en de wereld. Dit noemen we ‘schema’s’.

Deze schema’s blijken onze manier van functioneren op het gebied van gevoelens, gedachtes en gedrag sterk te beïnvloeden. Al deze patronen hielpen je vroeger om met bepaalde situaties om te gaan en om het hoofd boven water te houden in moeilijke omstandigheden. Nu zitten deze patronen soms in de weg om op een soepele wijze en naar tevredenheid te functioneren en behoeften te vervullen. Dit geldt zowel op persoonlijk vlak als op het vlak van bijvoorbeeld relaties en werk.

De schemagerichte psychotherapie is erop gericht om bij mensen met persoonlijkheidsstoornissen, alsook bij mensen met (chronische) angst- en stemmingsklachten waarbij hun persoonlijkheid een rol speelt, deze patronen op te sporen, te verhelderen en ze uiteindelijk te veranderen zodat je je beter gaat voelen, beter kunt opkomen voor jezelf en algemeen gezegd: beter voor jezelf kunt zorgen. Je leert voelen wat je behoeftes zijn en leert op een gezondere manier daarvoor op te komen. Hierdoor veranderen niet alleen het gedrag, maar ook gedachten en gevoelens.

De behandeling kan zowel individueel als in groepsverband gevolgd worden. Er bestaan kortdurende- en langdurige vormen van schematherapie.

In deze groep worden thema's en zaken besproken die je laten zien hoe het komt dat je een terugval kunt krijgen in een verslaving. Centraal staat natuurlijk hoe je dit kunt voorkomen.

Om hierachter te komen wordt er in de groep geoefend met verschillende situaties. Praktijkvoorbeelden komen aan bod om helder te krijgen hoe je beter met situaties kunt omgaan. En hoe je betere beslissingen kunt nemen en middelengebruik kunt voorkomen om zo niet terug te vallen in oud (en verkeerd) gedrag. Aandachtspunten vanuit deze training worden meegenomen in je algemene terugvalpreventieplan.

Indien je lijdt aan een zogenaamde seizoensgebonden depressie (winterdepressie) is lichttherapie mogelijk geschikt voor je.

Lichttherapie houdt in dat je wordt blootgesteld aan helder wit licht van een sterke intensiteit (10.000 lux),  gedurende vijf tot tien opeenvolgende werkdagen, dertig minuten per keer. Het licht komt uit een box met speciale TL=buizen en bevat geen schadelijke straling. Tijdens lichttherapie zit je aan een tafel op 50-60 cm afstand van de lichtbox. Voor een goed herstel van het dag- en nachtritme en dus van de biologische klok moet lichttherapie ’s morgens gevolgd worden. ’s Avonds vergroot lichttherapie het risico op slaapstoornissen. Lichttherapie toedienen in het begin van de winterdepressie, blijkt terugval voor de rest van het seizoen bij de meeste mensen te kunnen voorkomen. Lichttherapie kan indien nodig, tijdens het winterseizoen herhaald worden.

In de winter blijft de productie van melatonine hoog doordat er minder licht in de ogen valt. Lichttherapie remt de productie van melatonine in de ochtend. Hierdoor wordt de biologische klok beïnvloed.

Lichttherapie heeft over het algemeen geen of vrijwel geen bijwerkingen. De meest genoemde klachten tijdens de behandeling zijn: hoofdpijn, misselijkheid en vermoeide ogen. Deze gaan vanzelf weer over. Mensen die een oogafwijking hebben of bepaalde medicijnen slikken, kunnen in sommige gevallen beter geen lichttherapie krijgen.

Ben je zeer gevoelig voor en reageer je heel sterk op emotionele prikkels? Is het voor je moeilijk om na een emotionele reactie snel terug te komen op een emotioneel basisniveau? Mogelijk is er dan sprake van een Emotie Regulatie Stoornis.

In de Vaardigheidstraining Emotie Regulatie Stoornis (VERS) leer je je emoties beter te reguleren.

Algemene doelen van de VERS-trainingen zijn:

• meer inzicht krijgen in je problematiek
• het leren observeren en beschrijven van gevoelens, gedachten en gedrag
• het leren herkennen van negatieve gedachtepatronen die emoties en gedrag beïnvloeden
• aanleren van verschillende ontspanningstechnieken
• leren probleemsituaties te analyseren en aan te pakken
• het evenwicht in je leven te verbeteren
• een individueel emotiehanteringsplan opstellen