Portretten

Op 3 juni 2024 is in een aantal huisartsenpraktijken in wijken in Maastricht, Heerlen en Sittard-Geleen gestart met het uniform instroommodel voor de geestelijke gezondheidszorg (ggz). Het model is het resultaat van de Regionale Taskforce (RTF) Wachtlijsten waarin alle partijen in de ggz samenwerken. Kern van het model is dat iemand met een hulpvraag eerst een aantal stappen doorloopt om te kijken wat de hulpvraag is. Een eventuele doorverwijzing naar de ggz volgt pas als blijkt dat dat echt nodig is.

In Zuid-Limburg staan momenteel teveel mensen op de wachtlijst voor de ggz. “Een fors probleem dat alleen oplosbaar is als alle partijen hun verantwoordelijkheid nemen; huisartsen, het sociaal domein, gemeenten, ggz-organisaties en uiteraard de zorgverzekeraars”, zegt Kyra Plitscher, strategisch beleidsadviseur gezondheid bij de gemeente Heerlen en lid van de regionale kerngroep. “Iedereen moet leren over de eigen organisatiegrens heen te kijken”, bevestigt Kim Prevoo, stafmedewerker bij Levanto.

Het is bizar en nauwelijks te geloven. Mensen die door een traumatische ervaring geestelijk zijn vastgelopen, moeten in Zuid-Limburg soms wel 80 weken wachten op psychiatrische zorg. Ik vind dat beschamend. Allereerst richting al die patiënten en hun gezinnen die zo lang verstoken blijven van de broodnodige hulp. Maar ook richting onze zorgprofessionals die overlopen van het werk en de lange wachttijd niet meer krijgen uitgelegd. De laatste vijf jaar is het aantal verwijzingen naar de GGZ verdubbeld. Ik krijg daar buikpijn van.

Dat het roer om moet in de geestelijke gezondheidszorg, daar twijfelt niemand meer aan. De wachtlijsten zijn te lang, de doorstroming naar gespecialiseerde ggz-zorg te traag en de werkdruk bij de huisartsen te hoog.

Alleen al in Zuid-Limburg wachten op dit moment meer dan 2000 mensen op hulp bij mentale problemen. Het wachtlijstprobleem in de ggz is niet nieuw en de frustratie over het uitblijven van een structurele oplossing neemt toe. Ook bij mij als bestuurder van Mondriaan GGZ.

Nederland worstelt met gigantische wachtlijsten voor de complexe geestelijke gezondheidszorg (ggz). In Zuid-Limburg is het probleem zelfs nog een maatje groter. Dat er ‘iets’ moet veranderen, is overduidelijk.

Mondriaan bevindt zich op dit moment middenin de omslag van een overwegend beheersmatige, naar een meer zelf organiserende bedrijfscultuur. Een dertigtal teams is al bezig met deze cultuurverandering en de bedoeling is dat in de komende twee jaar alle teams binnen Mondriaan hieraan hebben geproefd.

Mondriaan bevindt zich op dit moment middenin de omslag van een overwegend beheersmatige, naar een meer zelf organiserende bedrijfscultuur. Een dertigtal teams is al bezig met deze cultuurverandering en de bedoeling is dat in de komende twee jaar alle teams binnen Mondriaan hieraan hebben geproefd.

De praktijk bewijst het keer op keer: ervaringsdeskundigen zijn onmisbaar voor het herstel van psychiatrische patiënten. Het is dan ook de hoogste tijd dat we hun expertise structureel gaan inzetten binnen de GGZ. Zowel bij de intake, tijdens de behandeling, maar ook daarna om terugval te voorkomen: in het hele traject zijn deze professionals van grote waarde.