Anderhalf jaar wachten op psychische hulp: ‘beschamend en niet meer uit te leggen’

Voorzitter raad van bestuur

Mondriaan

Het is bizar en nauwelijks te geloven. Mensen die door een traumatische ervaring geestelijk zijn vastgelopen, moeten in Zuid-Limburg soms wel 80 weken wachten op psychiatrische zorg. Ik vind dat beschamend. Allereerst richting al die patiënten en hun gezinnen die zo lang verstoken blijven van de broodnodige hulp. Maar ook richting onze zorgprofessionals die overlopen van het werk en de lange wachttijd niet meer krijgen uitgelegd. De laatste vijf jaar is het aantal verwijzingen naar de GGZ verdubbeld. Ik krijg daar buikpijn van.

Noodkreet aan Den Haag: geef Zuid-Limburg de ruimte om wachtlijstprobleem op te lossen

Het meest frustrerend is nog wel dat we de oplossing voor dit immense probleem zelf in huis hebben, maar niet in de praktijk kunnen brengen. Zuid-Limburg heeft de bal opgegooid, Den Haag hoeft ‘m alleen nog in te koppen.

Passende zorg

Zestien partijen in onze regio staan samen klaar om de wachtlijst terug te dringen. Een uniform instroommodel moet ervoor zorgen dat mensen sneller op de juiste plek de juiste hulp of ondersteuning krijgen. Of beter nog: dat zij mentaal sterker worden en dus zonder dure, complexe zorg de uitdagingen in hun leven aankunnen. Cruciaal in deze aanpak is het verkennend gesprek. Hier in Zuid-Limburg hebben we ervoor gekozen nog vóór de eerste verwijzing naar de GGZ, integraal de hulpvraag in kaart te gaan brengen. De huisarts, GGZ én het sociaal domein bekijken dan samen met de cliënt wat er nodig is.

Deze brede en preventieve aanpak sluit naadloos aan bij het profiel van deze regio waar psychiatrische klachten doorgaans de optelsom zijn van verschillende factoren. Denk aan schulden, relatieproblemen of een verslaving. Alle reden dus om vroegtijdig en zo breed mogelijk de hulpvraag te verkennen.

Verantwoordelijkheid nemen

Het blijft niet bij woorden. Binnen het Transformatieteam Mentale Gezondheid bereiden we ons voor op de noodzakelijke transformatie. Op volle kracht en waar het kan met eigen middelen. Iedereen is er klaar voor.

Behalve Den Haag. Na jaren van praten is het budget dat nodig is om de systeemverandering in gang te zetten nog altijd niet geregeld. In plaats van de bal in te koppen, spelen de landelijke organisaties ‘m oeverloos rond. Het geld voor de transformatie is er, maar wordt niet toegekend aan onze regio omdat het bekostigingssysteem dat in de weg staat. Snapt u het nog? Ik krijg het niet meer uitgelegd.

"Maak een einde aan dit politieke spel. Neem de leiding en kom met een grensverleggende en structurele oplossing."

Omdat mijn geduld opraakt, richt ik me tot de minister. Mijn oproep is simpel: maak een einde aan dit politieke spel. Neem de leiding en kom met een grensverleggende en structurele oplossing.

Natuurlijk begrijpen we dat dat de zorgkosten beheersbaar moeten blijven. Sterker nog: wij nemen hierin als regio het voortouw. Juist door integrale samenwerking houden we de kosten in de hand. Dat neemt niet weg dat de eerste fase van transformeren vraagt om financiële ruimte, buiten de huidige financieringsstromen om. Alleen zo kunnen we de gewenste transformatie van de grond tillen.

Geef de regio de ruimte

Met klem vraag ik de minister om ons geen systeem in de maag te splitsen dat voor Zuid-Limburg niet werkt. Geef onze regio de ruimte om de transformatie tot een succes te maken. Nu bouwen aan een gezonde basis gaat op termijn ongelooflijk veel psychisch leed (en zorgkosten) besparen, zo is onze overtuiging.

Van politiek gekrakeel is nog geen patiënt beter geworden. Laten we ervoor zorgen dat het menselijk perspectief zegeviert. De Middeleeuwen zijn voorbij, anno 2024 hoort geen mens anderhalf jaar te wachten op hulp. Dat is Nederland onwaardig, patiënten en hun zorgverleners verdienen beter. Veel beter!