'We blijven dichtbij, hoe complex de situatie ook is'
Ruim veertig jaar werkt Muriëlle Körvers bij Mondriaan. Als sociaal psychiatrisch verpleegkundige (SPV) en teamcoach bij het FACT-team in Hoensbroek helpt zij mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen om weer grip te krijgen op hun leven.
Met een glimlach vertelt ze over de weg die ze heeft afgelegd met Marjan, een vrouw van rond de 60 met een persoonlijkheids stoornis. Haar huwelijk was jarenlang een hel: zij werd ernstig mishandeld door haar man. Tijdens een langdurige opname in onze kliniek rekende Marjan af met haar problematische verleden. “Stapje voor stapje nam ze haar leven weer in eigen hand. Ze werd nuchter, vond een baan, ging op zichzelf wonen en loste haar schulden af.”
Marjans herstel duurde jaren. Sociaal psychiatrisch verpleegkundige Muriëlle bleef in het hele traject dichtbij en betrokken, samen met haar collega’s van FACT Hoensbroek-Nuth. Voor duurzaam positieve ervaringen zoals deze koos deze SPV, die vorig jaar haar 40-jarig jubileum vierde bij Mondriaan, in 2001 voor de langdurige ggz. De complexe psychiatrie is haar op het lijf geschreven. “Ik ben iemand van de lange adem, wil serieus van betekenis zijn. Daarom volg ik patiënten op, hoe ingewikkeld de situatie ook is.”
Dagelijks bordoverleg
Het is maandagochtend, 08.45 uur. Het FACT-team in Hoensbroek schuift aan voor het dagelijkse ‘bordoverleg’. Bij SPV en teamcoach Muriëlle aan tafel zitten meerdere gespecialiseerde collega’s: een psychiater, psycholoog, verpleegkundig specialist ggz, PITverpleegkundige (psychiatrische intensieve thuiszorg) en een trajectbegeleider .
We helpen patiënten om te gaan met hun kwetsbaarheid en de signalen van hun ziekte te herkennen.
Op het bord staan de namen van patiënten die extra ondersteuning nodig hebben of met spoed gezien moeten worden. Mensen met ernstige en complexe psychiatrische aandoeningen, zoals een psychotische stoornis of persoonlijkheidsstoornis. Naast hun geestelijke nood kampen zij met uiteenlopende problemen die elkaar beïnvloeden en versterken. Denk aan relationele problemen, schulden, een verslaving of eenzaamheid.
Het teamoverleg verloopt gesmeerd. Elke collega brengt zijn expertise in; samen organiseren zij de zorg rondom de patiënt. Nadat de taken zijn verdeeld, gaan zij ieder naar hun afspraken. Meestal bij de patiënt thuis, op kantoor, soms in het buurtcentrum en, als het nodig is, in de kliniek van Mondriaan. “We bewegen flexibel mee met de hulpvraag en de voorkeur van patiënten. Als er een crisis dreigt, kunnen we de zorg snel opschalen”, vertelt Muriëlle namens het team dat drie jaar geleden tijdens de laatste kwaliteitsaudit CCAF met het predicaat ‘uitmuntend’ de hoogst mogelijke score behaalde.
Signalen herkennen
De FACT-behandeling (Flexible Assertive Community Treatment) is erop gericht om kwetsbare patiënten weer in hun kracht te zetten, zodat zij zo zelfstandig mogelijk hun leven kunnen leiden. “Rust en structuur zijn daarvoor heel belangrijk”, weet Muriëlle. “Als je alleen maar bezig bent met overleven, kom je immers nooit toe aan je herstel. We helpen patiënten om te gaan met hun kwetsbaarheid en de signalen van hun ziekte te herkennen. Ook de naaste familie wordt actief bij de behandeling betrokken. Zo kunnen we een klinische opname voorkomen of zo kort mogelijk houden.”
Leefwereld vergroten
De behandeling zelf is maatwerk. Afhankelijk van de hulpvraag en de persoonlijke omstandigheden zijn er verschillende interventies mogelijk. Muriëlle: “Denk aan het aanpassen van medicatie of het inzetten van een ervaringsdeskundige, een bewindvoerder of maatschappelijk werker. Ook laten we patiënten vaak aansluiten bij een herstelgroep; het contact met lotgenoten doorbreekt het sociale isolement en draagt bij aan het herstel.” Door voorzieningen in de wijk erbij te betrekken, maakt het FACT-team de leefwereld van de patiënt groter. “Elke woensdag hebben we een inloop op onze locatie in Hoensbroek. We maken samen soep, doen spelletjes en gaan samen wandelen. Naast sociaal contact is ook beweging belangrijk voor het herstel.”
Geduld wordt beloond
Vanzelf gaat het niet, weet Muriëlle uit jarenlange ervaring. Herstel is een langdurig proces van vallen en opstaan: van meeleven, vertrouwen winnen, een spiegel voorhouden en bijsturen. En bovenal van heel veel geduld hebben. In veruit de meeste gevallen wordt dat geduld beloond. Zoals bij Marjan. Drie jaar nadat haar behandeling was afgerond, kreeg Muriëlle een spontaan berichtje van haar: ‘Het gaat goed met mij. Ik ben nu helemaal schuldenvrij. Dankjewel dat je mij geholpen hebt.’ Muriëlle glimlacht als ze eraan terugdenkt. “Dit soort berichten blijven me altijd bij. Het zijn de momenten waarop alles samenkomt. Daarom heb ik ooit voor dit werk gekozen.”