Intensieve Hulp Thuis: elf talenten, één team

De kracht van het IHT-team is de optelsom van elf talenten. Zorgprofessionals met hun eigen expertise, verbonden door hetzelfde doel: mentaal kwetsbare inwoners van Zuid-Limburg weer in hun kracht zetten.

Niets zo dankbaar als de patiënt in crisis weer in z’n kracht zetten

Dé crisispatiënt bestaat niet, weet verpleegkundig specialist ggz en regiebehandelaar Jolanda Herffs uit ervaring. “Ieder mens heeft zijn verhaal en dus kunnen er legio redenen zijn waarom iemand de controle over het leven verliest.”

Jolanda herinnert zich een jonge moeder die vanuit de psychiatrische kliniek werd overdragen aan het IHT-team. “Zij had geen ggz-verleden, maar was na de bevalling in een zware depressie beland. Deze vrouw kampte met dwangmatige gedachten en was bang dat ze zichzelf of haar baby iets aan zou doen. Inmiddels gaat het weer veel beter met haar. Mede dankzij exposure-therapie heeft deze moeder het vertrouwen in zichzelf hervonden en staat ze steviger in het leven.”

Talenten gebundeld

Het is een van de vele succesverhalen van het team Intensieve Zorg Thuis, een volwaardig, niet meer weg te denken onderdeel van de Spoedzorg van Mondriaan. Zeven verpleegkundigen, twee sociaal psychiatrisch verpleegkundigen (spv’ers), een verpleegkundig specialist en een psychiater bundelen in dit team hun talent en ruime expertise in de crisiszorg. Omdat zij volgens hetzelfde, landelijke IHT-model werken en alle patiënten gezamenlijk bespreken, weten zij exact wat er moet gebeuren en wat ze van elkaar kunnen verwachten. De missie van het IHT-team is helder. “Door patiënten in een mentale crisis thuis snel en adequaat te helpen, kunnen we een klinische opname voorkomen of verkorten. Dat is voor de patiënt prettig en komt het herstel alleen maar ten goede”, zo verwoordt IHT-verpleegkundige Sarah Seretti dat gezamenlijke doel.

In een tijd van groeiende wachtlijsten en steeds complexere casussen was een professionalisering van de IHT-zorg hard nodig. Steeds meer verwijzers doen tegenwoordig een beroep op de intensieve, gespecialiseerde thuiszorg van Mondriaan. Patiënten worden bijvoorbeeld intern verwezen vanuit de kliniek, het FACT-team, de crisisdienst of High Intensive Care (HIC). Maar ook door ggz-instellingen buiten Mondriaan. Daarnaast verwijzen steeds meer huisartsen hun patiënten in crisissituaties voor een zorginschatting en behandeling naar IHT. Voor veel patiënten is een intensieve behandeling aan huis, gecombineerd met een zinvolle dagbesteding, bovendien aantrekkelijker dan een vrijwillige opname in een ggz-kliniek.

Regie in eigen hand

‘Thuis behandelen als het kan, opnemen als het écht moet’, zo luidt het motto van het IHT-team. “Dat begint altijd met een persoonlijk gesprek. Daarin bepalen we samen met de patiënt en zijn naasten het doel van de behandeling en bekijken we welke zorg en begeleiding nodig zijn voor het herstel. De doelen en daarbij behorende interventies leggen we vast in een signalerings-, behandel- en begeleidingsplan. Denk hierbij aan het aanbrengen van rust en structuur. Het leren van vaardigheden om de crisis beheersbaar te houden. Het vergroten van het sociale netwerk. Of gerichte begeleiding bij medicatie”, vertelt Jolanda die samen met de psychiater en de spv’ers de diagnose stelt en de regie voert over de behandeling.

Verpleegkundige Sarah vult aan: “Patiënten met een depressie zijn vooral gebaat bij structuur. Een vast dagritme. Op tijd opstaan, jezelf verzorgen, je boterhammen smeren. Een goede start ’s ochtends is cruciaal voor het verdere verloop van de dag. Wanneer mensen angstig en daardoor sterk afhankelijk zijn van anderen, is de behandeling erop gericht om de angst onder ogen te komen en steeds meer dingen zelf te doen. Dat bevordert het vertrouwen en herstel. Jolanda knikt instemmend. “Zelfregie is heel belangrijk. We willen voorkomen dat de patiënt afhankelijk van ons wordt. Dat doen we door mensen zelf na te laten denken. Als de patiënt zegt ‘Ik weet niet hoe ik dat moet doen’, vraag ik ‘Hoe zou jij het graag willen doen en wat heb je daarvoor nodig?’”

Vizier op het gezin

Om mensen te activeren en structuur te bieden, werkt het IHT-team nauw samen met het Daghospitaal in Heerlen en Maastricht. Patiënten vinden hier de regelmaat, ontspanning en professionele begeleiding die nodig zijn om het heft weer met vertrouwen in eigen hand te nemen.

Het succes van intensieve hulp thuis valt of staat bij een uitvoerige observatie. Gedurende vier tot zes weken (en als het nodig is soms langer) monitort het IHT-team hoe de patiënt thuis functioneert en wat er gebeurt bij oplopende spanningen. Jolanda: “Daarbij kijken we ook nadrukkelijk naar de omgeving. Is het voor iedereen veilig thuis? Hoe gaan gezinsleden met elkaar om? Kunnen zij ondersteunen in de zorg? Trekken zij het nog of hebben zij zelf ook hulp nodig?”

Missie geslaagd

Het resultaat van die intensieve inspanningen aan huis mag er zijn. In maar liefst tachtig procent van de gevallen slaagt het IHT-team erin om een klinische opname te voorkomen. Sarah. “Het is prachtig om te zien welke stappen patiënten maken. Hoe ze weer in hun kracht komen en hoe dankbaar ze daarvoor zijn. Daarom heb ik ooit gekozen voor het werk in de crisiszorg. Nergens anders kun je voor mensen zó het verschil maken. Daarbij is geen dag hetzelfde.”

Collega Jolanda prijst zich gelukkig dat ze mag werken in zo’n enthousiast team met hardwerkende en positieve collega’s die op elkaar kunnen bouwen. “Doordat we elkaars sterke en minder sterke punten kennen, kunnen we onze talenten maximaal inzetten voor de patiënt. Zoals die jonge moeder met een depressie die als de dood was dat ze haar baby iets aan zou doen. Doordat zij thuis de juiste behandeling kreeg, was er geen opname nodig. Zij is niet meer afhankelijk van onze zorg en die van haar man en zorgt weer zelf voor de kinderen. Missie geslaagd.”

Mette Konings, psychiater

“Als ik de teamkamer van IHT binnenloop, word ik meteen vrolijk. De collega’s zijn enthousiast en positief ingesteld. Bij een nieuwe aanmelding denken we ‘Wat kunnen we voor deze persoon betekenen?’ in plaats van ‘Wat doen we niet binnen dit zorgprogramma?’ We overleggen laagdrempelig met andere collega’s en volgen klinische lessen om onze zorg verder te verbeteren en verbreden. Ik hoop dat ons enthousiasme en onze positieve houding doorstralen in de behandeling van onze patiënten.”

Zoë Herben, sociaal psychiatrisch verpleegkundige

“Vooral de sfeer in het team maakt mijn werk binnen de IHT zo leuk. We kunnen bij elkaar terecht om ervaringen uit te wisselen en feedback te geven. Vaak gaat dit gepaard met een gezonde dosis humor. Wat mijn werk interessant maakt, is dat ik als spv’er intensief betrokken ben bij patiënten. In korte tijd probeer ik een zo’n compleet mogelijk beeld te krijgen van de situatie en alles wat daarbij hoort. Samen proberen we een verandering in gang te zetten waar de patiënt na de IHT mee verder kan. Doordat je bij mensen thuiskomt, vraagt dat een groot aanpassingsvermogen en flexibiliteit. Je moet je houding steeds weer afstemmen op de persoon, de situatie en de hulpvraag. Dat maakt mijn werk afwisselend en uitdagend.” 