“De transformatie in de ggz is in gang gezet en gaat hoe dan ook door”

De wachttijden voor gespecialiseerde ggz zijn in heel Nederland te lang, maar Zuid-Limburg heeft extra uitdagingen. “Inwoners ervaren vaker stress, een hoger risico op angststoornissen en depressies, en zijn negatiever over hun gezondheid dan elders”, aldus Nicole Smeets, senior zorginkoper bij CZ. Maartje Spee, zorginkoper bij Coöperatie VGZ: “De regio kent ook sterke vergrijzing en ontgroening, waardoor de zorgvraag stijgt zonder dat het aantal zorgprofessionals toeneemt. Bovendien is het zorgaanbod versnipperd. Daarom is samenwerking en focus op de in-, door- en uitstroom in de regio noodzakelijk.”

Toegankelijkheid ggz onder druk

In Zuid-Limburg wordt relatief vaker een beroep gedaan op gespecialiseerde ggz. Maar cliënten hebben soms voldoende aan een enkelvoudige behandeling of kunnen beter en sneller geholpen worden door hulp en ondersteuning in het sociaal domein. Hierdoor staat de toegankelijkheid en betaalbaarheid van de ggz fors onder druk. Daarom is de RTF Wachtlijsten opgezet. Deze samenwerking tussen regionale partijen heeft als doel om de wachttijden te verminderen en passende zorg te leveren.

Uniform instroommodel 

Nicole Smeets en Maartje Spee benadrukken dat intensieve samenwerking tussen ggz-partijen essentieel is. Zuid-Limburg heeft al een lange historie van regionale samenwerking. De samenwerking in de RTF Wachtlijsten heeft geresulteerd in het uniform instroommodel. Een belangrijke stap hierin is het verkennende gesprek, waarbij wordt bepaald of een cliënt echt ggz-zorg nodig heeft. Dit model voorkomt dat alles – of meteen – gemedicaliseerd wordt in het leven van mensen met mentale klachten. Het instroommodel maakt gebruik van ervaringsdeskundigen om cliënten te ondersteunen.

Geen pilot, maar doorlopende transformatie 

De eerste 500 verkennende gesprekken zijn gestart in huisartsenpraktijken in Maastricht, Heerlen en Sittard-Geleen. CZ en VGZ vergoeden de zorgkosten binnen de Zvw. Dit proces wordt niet gezien als een pilot maar als een doorlopende transformatie in de ggz. Het doel is om te leren en waar nodig aanpassingen te maken. Nicole benadrukt dat het implementeren van het model tijd kost en dat alle betrokkenen hun werkwijzen moeten aanpassen.

Door- en uitstroom verbeteren

Het optimaliseren van de door- en uitstroom van cliënten is cruciaal om wachttijden effectief te verkorten. Dit vereist een nieuwe zienswijze van zowel professionals als cliënten. Zorginstellingen werken aan het verbeteren van deze processen, zodat cliënten niet onnodig lang in behandeling blijven.

Een voorbeeld voor Nederland

Op lange termijn geloven Nicole en Maartje in de effectiviteit van het nieuwe model. Het verkort wachttijden, biedt betere zorg aan cliënten, vermindert de druk op huisartsen en ggz, en helpt zorgverzekeraars hun zorgplicht beter te vervullen. De samenwerking in Zuid-Limburg, waarin alle partijen hun rol in het netwerk vervullen, wordt nu als landelijk voorbeeld genoemd. Hoewel de implementatie niet zonder uitdagingen verloopt, is er veel bereikt en zijn alle betrokkenen gepassioneerd om goede zorg te bieden.