Een verhaal van hoop

Ongeveer tien jaar geleden raakte ik bevriend met de moeder van een klasgenootje van onze oudste dochter. We kwamen spontaan aan de praat en ontdekten veel gemeenschappelijke interesses. Al gauw hielpen we elkaar met oppassen, iets regelen, aanwezig zijn bij de verjaardagen van onze kinderen, en we ondernamen gezamenlijk leuke uitstapjes. Zodra we even apart konden zitten, deelden we onze diepere verhalen en emoties. 

Vriendin, mantelzorger, hulpverlener

We werden al snel heel goede vriendinnen. We deelden onze ups en downs en waren er altijd voor elkaar. We kenden elkaar door en door, en woonden ook vlakbij elkaar. Nadat ze me had toevertrouwd dat ze vaak het gevoel had dat ze eigenlijk niet meer wilde leven, door gebeurtenissen uit haar verleden – en ook in het heden – kwam ik vaker over de vloer bij haar. Soms was ik even haar mantelzorger, een beetje de hulpverlener, maar op de eerste plaats, vooral haar vriendin. Ze was regelmatig uitgeput, depressief en lag dan op de bank, tot niks meer in staat. Als ze dan weer eens een goed gesprek had gevoerd met iemand, als er even iemand voor haar zorgde, naar haar luisterde, dan veerde ze weer op en ging het motortje weer voor een paar weken aan. Ze volgde therapie, zorgde intensief voor haar gezin en ook andere kinderen in haar kinderopvang. Vanuit een opwelling besloot ze op een zondagavond nu vier jaar geleden, dat het genoeg was geweest. Het kan ook zijn dat dit toch gepland was, maar dan wel heel plotseling vond ze de kracht om haar besluit door te zetten. We zullen nooit zeker weten hoe het precies gelopen is...

Taboe doorbreken

Mijn herinneringen aan haar zijn dat ze een fantastische moeder en echtgenote was, maar ze zag dit zelf echt niet meer. Ze kon geweldig lekkere en mooie taarten maken, was een creatieve oppasmoeder voor onze en vele andere kinderen. Ze had een paar studies afgemaakt, en ze had heel veel kwaliteiten. Naar de buitenwereld toe was ze altijd vrolijk. Ze maakte haar eigen ‘mini-blote-voeten-pad’ in haar kleine voortuin. Ze leerde onze kinderen skaten, pannenkoeken bakken, knutselen, en maakte een knusse slaapzolder voor logees. Hier waren onze kinderen dol op! Ze was gewoon een tweede moeder voor onze kinderen. Uiteraard is dit de eenvoudige versie van het verhaal, maar vanwege de privacy van haar familie, kan ik er niet meer over vertellen. Dit verhaal deel ik om haar eer aan te doen, om haar verhaal te vertellen en om mijn gevoelens te delen van de afgelopen jaren. Wat ik vooral wil bereiken – en ik meen te weten dat zij daar achter gestaan zou hebben – is om dit verhaal te delen zodat we er andere mensen misschien mee kunnen helpen. Het taboe mag doorbroken worden, en wie weet helpt dat om een paar levens te redden. 

Schuldgevoel 

Haar overlijden trof iedereen om haar heen keihard: haar familie, haar gezin, haar echtgenoot, haar vriendinnen... Iedereen werd geraakt, onze kinderen, mijn man en ik, de buurt en ook degenen die wat verder af stonden. Mijn schuldgevoel was enorm. Op de dag dat ze de geslaagde suïcide uitvoerde, zou ik eigenlijk naar haar toe gegaan zijn, om haar ergens mee te helpen. Maar ik werd vrij plotseling flink ziek en kon niet anders dan af te bellen. Ze was op dat moment alleen thuis, zat vast in haar emoties en gedachten, en ik onderschatte dit keer de ernst van de situatie heel erg. Dit heb ik mezelf heel lang verweten. Lang heb ik nog gedacht dat ik het had kunnen voorkomen... Als ik toch gegaan was, dan had ik het vast wel gemerkt en was ze er misschien nu nog...? Het vraagteken dat hier nu staat, zal nooit meer beantwoord worden...

Daad van bescherming 

Alle emoties trokken in de jaren daarna voorbij, als het over haar ging: schuldgevoel, boosheid, verdriet, onbegrip, machteloosheid, ongeloof, gemis, verlies van controle en zingeving van het leven. Zelfs het gevoel dit ook te willen doen, heb ik een tijdje ervaren. Ik dacht: als het zo makkelijk is, het allemaal zomaar opgeven, dan doe ik dat ook! Dit denk je dan in een opwelling, en het echt doen, is een heel ander verhaal. En natuurlijk is dit niet waar, de vorige stelling klopt niet: het is totaal niet makkelijk om het op te geven en weg te gaan. Het is het moeilijkste wat er is. Het was een wanhoopsdaad, een schreeuw om hulp. Dat ze dit toch deed, haar gezin achterlatend, is misschien van haar uit gezien, een poging geweest om degenen die zij liefhad geen verder leed te berokkenen. Dan lijkt het een daad van bescherming te zijn, vanuit een onvoorwaardelijke liefde. Als zij niet kon genezen, wilde ze haar gezin en omgeving er niet meer mee belasten. Natuurlijk was zij geen continue, zware last voor de mensen om haar heen. Ze had gewoon af en toe wat extra hulp nodig.

Spirituele ervaringen 

In de afgelopen vier jaar ging ik ook door alle stadia van rouw heen: ontkenning, boosheid, onderhandelen en depressie. Een collega zei ooit tegen mij: als je niet boos bent geweest op degene die vertrokken is, heb je niet volledig gerouwd. En dat klopt ook, uiteindelijk kon ik boos worden en mijn verdriet volledig toelaten. Ik heb altijd gedacht: dat doe ik nooit! Dat denk ik nog steeds, maar ik kan me nu veel beter voorstellen waarom ze dit uiteindelijk gedaan heeft. Ze had er zo haar redenen voor. Had ze eerder hulp gevraagd en gekregen, meer ondersteuning naast de zware therapie, dan was het wellicht anders gelopen. Volgens mij is suïcide iets dat je nooit helemaal verwerkt. Inmiddels vier jaar later, ben ik nu wel een heel eind met de verwerking hiervan. Dankzij mijn familie, vrienden, collega’s en therapeuten die ik opzocht, verwerkte ik dit grotendeels wel. Wat mij daarbij ook heel erg hielp, is het geloof dat er meer is na de dood, en van jongs af aan heb ik veel spirituele ervaringen gehad. Vanuit dit perspectief wil ik dan nog graag twee dingen delen: een mooi moment dat ik heel intens ervaren heb, en een gedicht dat ik schreef over haar, zes maanden na haar overlijden. 

Beschermengel 

Het moment dat ik wil delen met jullie, is een moment waarop ik thuis ’s avonds op de bank onder een dekentje lag. Ik was uitgeput en ik probeerde even een dutje te doen. Ik begon spontaan te huilen, omdat ik haar zo ontzettend miste. Dit was ongeveer twee maanden na haar plotselinge dood. Ik was op dat moment alleen thuis en ik kon om de een of andere reden gewoon niet meer stoppen met huilen. Na ongeveer een half uur hoorde ik iemand die zei: “Maar je bent niet alleen…”. Meteen erna voelde ik haar aanwezigheid en ze omarmde me. Zo hield ze me een hele tijd vast en ik werd uiteindelijk heel rustig, vredig en kalm. Ik ervaarde heel veel liefde en kracht. Ondanks mijn tranen kon ik ook kort even glimlachen, omdat ik iets ervaarde wat ik niet zo snel kon uitleggen aan iemand anders. Dit gevoel is zeker nog twee weken bij me gebleven, en heeft me enorm gesteund. Ik heb mogen ervaren dat zij goed is aangekomen op haar plek hierboven, en dat ze daar relatief gelukkig is. Ik ervaar haar nu als een van mijn beschermengelen. Als ik emotioneel vast zit, met name als het over onze kinderen gaat, dan vraag ik haar om hulp. Dan voel en weet ik, dat ik die hulp zal krijgen.