Voor patiënten en naasten

Wat weten we over ouderen met persoonlijkheidsstoornissen?

Hoe vaak komt het voor?

Ongeveer 8% van de ouderen (65-plussers) in Nederland hebben een persoonlijkheidsstoornis. Bij ambulant behandelde ouderen in de Geestelijke Gezondheidszorg (GGz) loopt dit cijfer op tot 33% en bij klinisch opgenomen ouderen in de GGz heeft ongeveer 50% een persoonlijkheidsstoornis.

Wat is een persoonlijkheidsstoornis?

Een persoonlijkheidsstoornis is een chronische aandoening en bestaat uit hardnekkige onaangepaste persoonlijkheidskenmerken, zoals impulsiviteit, stemmingswisselingen, achterdocht, starheid of moeite relaties aan te gaan of te onderhouden. Een persoonlijkheidsstoornis gaat vaak samen met andere psychiatrische aandoeningen zoals bijvoorbeeld depressies, angststoornissen of verslavingsproblematiek. Er zijn verschillende typen persoonlijkheidsstoornissen (link naar tekst). In kaart brengen van persoonlijkheidsstoornissen (link naar tekst).

Ouder worden gaat gepaard met verlies van maatschappelijke rollen (pensionering), lichamelijke achteruitgang, toename van geheugenklachten en verlies van naasten. Dit vraagt om aanpassing aan en omgang met de nieuwe leefsituatie. Ouderen met een persoonlijkheidsstoornis ervaren deze aanpassing als bijzonder lastig. Zo kan het niet accepteren van of omgaan met verlieservaringen, zoals verlies van geestelijke of lichamelijke gezondheid of naasten leiden tot angst-, stemmings-, of verslavingsproblematiek. 

Zijn ouderen met persoonlijkheidsstoornissen te behandelen?

Lange tijd dacht men dat ouderen niet in staat waren om te kunnen veranderen. Recent tonen de eerste studies aan dat ook ouderen met persoonlijkheidsstoornissen kunnen profiteren van psychotherapie. Dat geldt overigens niet voor iedere oudere. In sommige gevallen is de behandeling juist gericht op de omgeving, zoals partner of kinderen beter te leren omgaan met het gedrag van de oudere met een persoonlijkheidsstoornis; symptomen van een persoonlijkheidstoornissen kunnen zo verminderen. We noemen deze interventie ‘mediatietherapie’. Ook kan farmacotherapie leiden tot symptoomvermindering. Er zijn verschillende soorten behandeling (link naar tekst)

----------------------------------------------------------

Het Topklinisch centrum voor ouderen met persoonlijkheidsstoornissen van Mondriaan heeft het onafhankelijke keurmerk TOPGGz. Dit houdt in dat het centrum voldoet aan strenge criteria voor innovatieve patiëntenzorg, onderzoek en onderwijs. Wat betekent dit voor patiënten?

"Geef niet op: wij bieden u perspectief!"

“Ouder worden verandert veel: je gaat met pensioen, je moet je huis uit, je partner sterft. Als lichaam en geest verouderen, kunnen mensen met ingewikkelde karaktertrekken in de problemen komen: ze krijgen last van depressie, angststoornissen of persoonlijkheidsstoornissen. De zorg voor deze mensen is complex. In het Topklinisch centrum doen we gericht onderzoek en passen we innovatieve behandelingen toe. Onze patiënten profiteren wel degelijk van therapie. Hun kwaliteit van leven verbetert en ook de familie wordt minder belast. Zo ontstaat er uitzicht door nieuwe inzichten,” aldus prof. dr. Bas van Alphen.

Het Topklinisch centrum biedt specialistische en innovatieve patiëntenzorg: van diagnostiek en behandeling (in de afdelingen van Mondriaan Ouderen) tot bijvoorbeeld gedragsadvisering aan zorgprofessionals en naasten. We bieden ook ondersteuning aan onder meer huisartsen, specialisten in verpleeghuizen, en andere GGz-instellingen, voeren onderzoek uit en geven onderwijs. Dit alles op het vlak van persoonlijkheidsstoornissen bij ouderen.

  • De TOPGGz erkenning staat garant voor doorlopende ontwikkeling van de optimale zorg voor ouderen met persoonlijkheidsstoornissen.
  • Vanuit de praktijk én wetenschappelijk onderzoek tonen we aan dat het loont en nieuw perspectief biedt, om ouderen met persoonlijkheidsstoornissen te behandelen.

Meer lezen:

Terug naar de hoofdpagina over het Topklinisch centrum voor ouderen met persoonlijkheidsstoornissen.