Voor patiënten en naasten

Wat weten we over ouderen met persoonlijkheidsstoornissen?

Hoe vaak komt het voor?

Ongeveer 8% van de ouderen (65-plussers) in Nederland hebben een persoonlijkheidsstoornis. Bij ambulant behandelde ouderen in de Geestelijke Gezondheidszorg (GGz) loopt dit cijfer op tot 33% en bij klinisch opgenomen ouderen in de GGz heeft ongeveer 50% een persoonlijkheidsstoornis.

Wat is een persoonlijkheidsstoornis?

Een persoonlijkheidsstoornis is een chronische aandoening en bestaat uit hardnekkige onaangepaste persoonlijkheidskenmerken, zoals impulsiviteit, stemmingswisselingen, achterdocht, starheid of moeite relaties aan te gaan of te onderhouden. Een persoonlijkheidsstoornis gaat vaak samen met andere psychiatrische aandoeningen zoals bijvoorbeeld depressies, angststoornissen of verslavingsproblematiek. De verschillende typen persoonlijkheidsstoornissen.

Ouder worden gaat gepaard met verlies van maatschappelijke rollen (pensionering), lichamelijke achteruitgang, toename van geheugenklachten en verlies van naasten. Dit vraagt om aanpassing aan en omgang met de nieuwe leefsituatie. Ouderen met een persoonlijkheidsstoornis ervaren deze aanpassing als bijzonder lastig. Zo kan het niet accepteren van of omgaan met verlieservaringen, zoals verlies van geestelijke of lichamelijke gezondheid of naasten leiden tot angst-, stemmings-, of verslavingsproblematiek. 

Zijn ouderen met persoonlijkheidsstoornissen te behandelen?

Lange tijd dacht men dat ouderen niet in staat waren om te kunnen veranderen. Recent tonen de eerste studies aan dat ook ouderen met persoonlijkheidsstoornissen kunnen profiteren van psychotherapie. Dat geldt overigens niet voor iedere oudere. In sommige gevallen is de behandeling juist gericht op de omgeving, zoals partner of kinderen beter te leren omgaan met het gedrag van de oudere met een persoonlijkheidsstoornis; symptomen van een persoonlijkheidstoornissen kunnen zo verminderen. We noemen deze interventie ‘mediatietherapie’. Ook kan farmacotherapie leiden tot symptoomvermindering. De verschillende soorten behandeling.