Veelgestelde vragen

Op deze pagina vindt u de veelgestelde vragen over Psychose en Schizofrenie (Volwassenen).

  • Hoe lang duurt de behandeling van een psychose?

    Daar valt moeilijk iets over te zeggen. Sommige mensen hebben een behoorlijke uitglijder gemaakt met hun eerste psychose, krabbelen snel op, pakken de draad in hun leven weer op en hoeven nooit meer gebruik te maken van de hulpverlening.  Anderen blijven hun leven lang kwakkelen van de ene terugval naar de andere en moeten lange periodes een beroep doen op behandeling en begeleiding.

    Psychotische symptomen zijn tot op zekere hoogte te bestrijden of op zijn minst dragelijk te maken. Andere restsymptomen en bijwerkingen van medicatie moet u helaas met u mee dragen. Belangrijk is het dan te proberen zoveel mogelijk met behulp van de gezonde kanten die u ongetwijfeld (ook) hebt, het leven toch in een door u gewenste richting te ontwikkelen. Behandelaren, casemanagers, verpleegkundigen en woonbegeleiders kunnen u daarbij helpen.   

  • Hoe lang moet ik antipsychotische medicatie gebruiken?

    Hoelang u antipsychotische medicatie gebruikt, hangt in hoge mate van uzelf af. De behandelend arts zal in meer of mindere mate aandringen op het gebruik van de door hem/haar voorgeschreven antipsychotische medicatie.

    Bij het voorschrijven zal de behandelend arts rekening houden met:

    • het aantal keer dat iemand een psychose heeft gehad
    • de ernst en de duur van de psychose
    • het al dan niet aanwezig zijn van zogenaamde blijvende symptomen, restsymptomen
    • het functioneren op het gebied van wonen, werken, leren, vrije tijdsbesteding en sociale contacten.

    Hij zal met u kijken naar de voor-en nadelen van het gebruik van antipsychotische medicatie. Er bestaat in Nederland een redelijke mate van overeenstemming met betrekking tot het advies over de tijd dat antipsychotische medicatie gebruikt zou moeten worden.

  • Hoe voorkom ik dat ik opnieuw psychotisch word?

    De kans op het krijgen van een nieuwe psychose kan worden verkleind door het in achtnemen van leefregels:

    • gebruik van anti-psychotische medicatie, zoals de arts heeft voorgeschreven.
    • het niet of met beperkte mate gebruik van alcohol en drugs en
    • door het leven zo in te richten dat er niet teveel stress wordt ervaren (dat draagkracht en draaglast in evenwicht zijn).

     

    Daarnaast kunnen een aantal technieken worden aangeleerd om een psychose te zien aankomen en vroegtijdig actie te ondernemen. Bijna elke ziekte wordt voorafgegaan door zogenaamde waarschuwingssignalen. Denk hierbij aan de verschijnselen die u hebt een paar dagen voordat u griep krijgt: u rillerig voelen, spierpijn, druk in het hoofd. U weet als het ware; 'Ik krijg de griep'. Zo zit het met waarschuwingssignalen bij een dreigende psychose ook. Een psychose wordt (bijna) altijd voorafgegaan door waarschuwingssignalen. Het is daarom van belang uw eigen waarschuwingssignalen goed te kennen.

    Wanneer u weet welke signalen u waarschuwen voor zo'n terugval, kunt u op tijd maatregelen  nemen. Door die maatregelen zal de psychose mogelijk niet doorzetten of in ieder geval minder erg optreden. Deze waarschuwingssignalen zijn voor iedereen anders: voor de een gaat een psychose vooraf aan slecht slapen, een ander wordt prikkelbaar en weer een ander merkt dat zijn stemmen gaan toenemen. Soms zijn het blijvende symptomen die verergeren of vaker per week voorkomen. U weet b.v. dat de gedachte dat anderen u bespioneren een blijvend symptoom is. U kunt daar goed mee overweg en deze gedachte 'wegdenken' of u zoekt een voor u passende manier om uzelf af te leiden. Wanneer deze gedachte vaker per week voorkomt en het lukt u niet meer deze gedachte 'weg-te-denken' en het zoeken van afleiding helpt u ook niet meer, dan kan dat een serieus waarschuwingssignaal zijn.

    Veel mensen die een paar maal een psychose hebben gehad, kunnen een zgn. “signaleringsplan” opstellen, waarin u samen met uw behandelaar en eventueel met behulp van familieleden opschrijft wat voor u warschuwingssignalen zijn en wat u en uw omgeving kunnen doen om een nieuwe psychose af te wenden.

    Ondanks alle voorzorgsmaatregelen kan het toch gebeuren dat een nieuwe psychose zich voordoet.
    Soms gebeuren er dingen in iemands leven die nu eenmaal niet zijn te vermijden:

    • verliefdheid
    • ziekte
    • verlies van een dierbaar persoon
    • ontslag
    • verhuizing


    Door het nemen van voorzorgsmaatregelen kunnen de duur en de ernst van de psychose wel korter en/of minder heftig zijn, omdat u op tijd aan de bel hebt getrokken.

  • Hoe weet ik welk antipsychotisch medicijn het beste voor mij is?

    Welk antipsychotisch medicijn voor u het beste is, bepaalt u voor een groot deel zelf. De behandelend psychiater zal een voorkeur uitspreken en uitleggen waarom een bepaald medicijn volgens hem of haar bij u de beste keus is. Maar elk medicijn kan bijwerkingen geven. Het ervaren van bijwerkingen is vaak van doorslaggevende betekenis om antipsychotische medicatie te blijven gebruiken.

    • Maak voor uzelf een afweging of u tevreden bent met de antipsychotische medicijnen. Helpen ze? Onderdrukken ze de psychotische verschijnselen in voldoende mate? En, in hoeverre heeft u last van de bijwerkingen? Wat lukt niet of minder goed door het gebruik van antipsychotische medicatie?
    • Vertel de arts over uw ervaringen met het middel en overleg over de keuze van de medicatie, de ideale dosering en het gebruik ervan bij dreigende ontregeling.
  • Kun je psychotisch worden van drugs en/of alcohol?

    Misbruik van drugs, maar ook van alcohol, kan een psychotische episode ‘triggeren’. Dergelijke episoden kunnen ook optreden na onthouding van het middel, vooral na langdurig misbruik. Van de volgende drugs is in het bijzonder bekend dat ze een psychotische episode kunnen uitlokken: 

    • Alcohol
    • Cannabis
    • Cocaïne
    • LSD
    • XTC (MDMA)
    • Speed (amfetamine)
    • Paddo’s

    Sommige medicijnen kunnen ook psychotische episoden uitlokken. Voorbeelden hiervan zijn sommige tranquillizers, anti-epileptica, antidepressiva, sommige hoestdranken, neusdruppels en medicijnen voor de ziekte van Parkinson.

     

  • Waardoor onstaat een psychose?

    De oorzaak van een psychose is lang niet altijd bekend. Soms is er een duidelijke lichamelijke oorzaak zoals bij een ziekte met koorts, vergiftiging, medicijngebruik, drugsgebruik of een schildklierafwijking. Psychotische symptomen kunnen zich ook voordoen als bijverschijnsel bij een depressie of manie en ook een bevalling kan  een psychose tot gevolg hebben: de post partum psychose.  Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat een zekere erfelijke aanleg en/of gevoeligheid voor psychose een rol speelt.

    Anderzijds spelen ook omgevingsfactoren een rol. Er zijn aanwijzingen dat een virusinfectie of ondervoeding vóór de geboorte of problemen bij de geboorte samenhangen met een grotere kans op psychose op latere leeftijd. Beide oorzaken hebben invloed op de vroege ontwikkeling van hersenen en zenuwen. 

    Ook het opgroeien in een stedelijke omgeving, emigratie en sociale uitsluiting geven een grotere kans op het ontwikkelen van psychose.

    Over de precieze wisselwerking tussen erfelijke aanleg en sociale en omgevingsfactoren is nog veel onduidelijkheid. Daar wordt onder andere in Maastricht  wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. 

    Bij mensen met een aanleg of gevoeligheid  voor psychosen, kan stress of drugsgebruik de symptomen uitlokken of verergeren. Wat als stress wordt ervaren is voor iedereen anders. Dat kunnen  ingrijpende levensgebeurtenissen zijn, terugkerende dagelijkse beslommeringen en belangrijke veranderingen in je leven zoals uit huis gaan, een eerste studie of baan, e.d. Meestal gaat het om omstandigheden die onprettig zijn en voor je gevoel moeilijk beïnvloedbaar..

  • Waarom wordt schizofrenie een hersenziekte genoemd?

    Schizofrenie wordt een hersenziekte genoemd omdat er een verstoring is opgetreden in de informatieverwerking in de hersencellen. Deze verstoring wordt ook wel neurobiologische ontwikkelingsstoornis genoemd. Er is iets misgegaan in de groei en rijping (ontwikkeling) van de hersenen na de bevruchting en tijdens het doorlopen van de verschillende levensfasen.

    Hersenen vormen een informatieverwerkingssysteem. Schizofrenie is in feite een informatieverwerkingsstoornis.
    Bij verhoogde stress blijkt dat mensen met schizofrenie kwetsbaar zijn om psychotisch te worden. Bij deze stoornis worden signalen niet meer goed doorgegeven in het zenuwstelsel. Informatie ('ik hoor een stem', 'ik ruik een brandlucht') wordt uitgelegd alsof deze van buiten komt, in plaats van van binnenuit

  • Wat wordt verstaan onder kwetsbaarheid voor psychoses?

    Iedereen kan in principe een psychose krijgen. Sommige mensen zijn echter meer kwetsbaar voor het krijgen van een psychose dan anderen.  Een gezond iemand van 55 jaar met een hoge sociaal economische status en een goed sociaal netwerk loopt minder risico om een eerste psychose te krijgen dan iemand van 16 jaar, die net is weggelopen uit een opvanghuis voor jongeren en die regelmatig ecstasy gebruikt. Een garantie heeft de meneer van 55 echter ook niet. Mensen die eenmaal met een psychose hebben gereageerd op een stressvolle gebeurtenis hebben in ieder geval een verhoogd risico op herhaling van de psychose. Vergelijk het met epilepsie: mensen die één keer een epileptische aanval hebben gekregen, lopen meer risico dan andere mensen op opnieuw een epileptische aanval.  

Algemene vragen

Stel uw vraag

Voor algemene vragen ga naar Service en contact. Kunt u het antwoord op uw vraag niet vinden?

Stel uw vraag