Persoonlijk verhaal

Vivian Lataster

Vivian Lataster is hoofdredacteur van ZUID Magazine, presentatrice en theatermaakster. ‘Dat enorme isolement van mensen met een psychische kwetsbaarheid werkt als een soort verdubbelaar: het probleem wordt daardoor steeds groter.’

Vivian Lataster

Waarom zei je ‘ja’ op het verzoek om te participeren in onze campagne?

‘Het feit dat deze campagne gaat over ‘de-stigmatisering’ trok mijn aandacht. We denken veelal nog in hokjes en de maatschappij is gauw geneigd om snel te oordelen. Dat geldt voor veel onderwerpen en zeker ook voor mensen met een psychische kwetsbaarheid of achtergrond. Dat is de reden dat ik ja heb gezegd.’

Kom je zelf wel eens in aanraking met mensen met een psychische kwetsbaarheid? ‘

Absoluut. Zowel in mijn werk als privé. In mijn werk heb ik diversen malen mensen geïnterviewd die psychische problemen hebben, of hebben gehad. Ze durfden er (uiteindelijk) wél over te praten, maar daar gingen vaak jaren van angst en schaamte aan vooraf. Ik herinner me Britt, een jonge vrouw met een angststoornis. Die heeft op tv haar verhaal gedaan. Een bijzondere dame; ik had veel respect voor haar openheid. Ook privé hoor ik steeds vaker dat mensen thuis zitten met een burn-out of depressie.’

Eén op de vier Nederlanders krijgt ergens in zijn leven te maken met psychische problemen. Wist je dat?

‘Dat is veel, heel veel. Nee, dat wist ik niet. Het zou betekenen, statistisch gezien, dat in mijn gezin van vijf personen minimaal één iemand psychische problemen krijgt. Ik hoop het te voorkomen. Ik ben alert op signalen binnen mijn gezin en wil een sfeer creëren waarin alles besproken kan worden. Als een van mijn kinderen aangeeft dat hij een dip heeft, neem ik dat serieus.’

Denk je dat mensen in je (werk)omgeving open zijn over hun psychische problemen?

‘Nee, daar ligt nog een taboe op. Of het nou gaat om depressieve gevoelens, burn-out of bijvoorbeeld eetstoornissen of verslavingen, daar praat men liever niet over. Vaak wordt het gezien als een teken van zwakte in deze prestatiemaatschappij. Men vreest al gauw voor het verlies van aanzien en kracht. Het brengt mensen met een psychische kwetsbaarheid in een (sociaal) isolement. Dat werkt als een soort verdubbelaar: het probleem wordt steeds groter.’

Hoe denk je dat het komt dat mensen vaak anders – negatiever - reageren op mensen met een psychische ziekte dan op iemand die diabeet of hartpatiënt is?

‘Reageren mensen altijd negatiever? Dat weet ik niet. Dat er moeilijker over gesproken wordt snap ik wel. Het is op de eerste plaats onwetendheid, want hoe ga je met een ziek iemand een gesprek aan? Waar wil hij wel of niet over praten? Waar help je iemand mee? Je weet het vaak niet. Campagnes als deze kunnen dat wel veranderen. Vroeger sprak men ook niet over kanker, maar zeiden ze ‘het K-woord’. Inmiddels zijn we veel wijzer en hebben we meer geleerd over hoe we met elkaar kunnen omgaan, ook als iemand heel ziek is.’

Heb je een EHBO cursus gedaan?

‘Ja, twee keer: ik ben voor de zekerheid na 17 jaar nog eens op herhaling gegaan.’

Zou je overwegen om een MHFA cursus te volgen: Mental Health First Aid?

‘Ja, dat zou ik wel willen overwegen. Lijkt me vreselijk nuttig, maar misschien nog meer voor HR-managers en leidinggevenden. Op tijd signaleren dat iemand vastloopt - om welke reden dan ook - lijkt me al een goede stap vooruit.’