Persoonlijk verhaal

Gé Reinders

Zanger en liedjesschrijver Gé Reinders: “Een mensenleven is zo’n kwetsbaar evenwicht, de kleinste gebeurtenis kan ons uit balans brengen.”

Gé ReindersGé, wat dacht je toen we je uitnodigden om mee te werken aan ‘Limburg tegen stigma’?

 “Mijn eerste gedacht was: dit is geen toeval. Mijn buurman is de kunstenaar Ward Windhausen en hij heeft onlangs als kritiek op de DSM-IV - het overzicht waarin alle geestesziekten beschreven staan - een tentoonstelling gemaakt. De titel is: 'Onherstelbaar heel’. Het zijn 63 schilderijen van beschadigde hoofden: geblötsjte köp. Ik heb daar ter ere van de opening een liedje over geschreven.

Wat is de strekking van dat liedje?

“Dat je mensen en hun afwijkingen niet in hokjes moet willen duwen. We zijn allemaal uniek. Het lied heet Köp (koppen) en er zit een stukje in dat gaat zo:

Köp, köp, geblötste köp
Gekte gevange in verf
Köp, köp, getergde köp
Door ‘t laeve gekerf  

Is ‘t neet gek óm gektes in hökskes te wille duje?
Past elke blöts dan in ‘n rubriek?
Is dae DSM zelf neet de allergrootste gekte?
Is neet elke blöts uniek?

Kun je in de theaterwereld open spreken over opgelopen deuken?

“Nee, de theaterwereld is ook een handelswereld - je wilt je show verkopen - en dan vertel je niet dat je eruit ligt. Maar ik heb het er in het theater wel over. Zo vertelde ik in de laatste tour voor mijn sabbatical over mijn moeder. Zij heeft in de oorlog veel meegemaakt en kon daar niet over praten. Dat leverde bij het publiek veel herkenning op. Mensen vertelden me over het psychische leed van hun zwijgende ouders. Daar schrok ik van.”

Dat is een vorm van psychische nood die vaak wel bespreekbaar is, toch?

“Ja, dat is zo. Dit soort psychische problemen zijn verklaarbaar. De onverklaarbare ziektes worden minder geaccepteerd. Ik moet nu weer aan een liedje van me denken, ik denk in liedjes. Het heet ‘Breekbaar’. Een mensenleven is zo’n breekbaar evenwicht, de kleinste gebeurtenis kan ons uit balans brengen. Soms weet je niet eens wat het is geweest. Iedereen voelt dat ook. De confrontatie met psychisch lijden is een confrontatie met onze eigen kwetsbaarheid; die willen we niet zien.”

Mensen met een psychiatrisch probleem worden echter steeds zichtbaarder. Daar schrikken sommigen van.

“Als iemand op straat vreemd gedrag vertoont, dan is het niet gek dat mensen daarvan schrikken. Maar we hoeven niet te oordelen. Iemands eerste reactie is misschien bang worden of boos, maar wat als we dat vreemde gedrag dat we waarnemen anders zouden definiëren; als een symptoom van ziekte? Dan reageer je vanzelf anders. Ik vind het een mooie toekomstdroom.”