Veelgestelde vragen

Heeft u nog vragen? Hieronder vindt u antwoorden op veelgestelde vragen.

Maak een selectie:

Contact en klachten

Over uw gegevens

  • Hoe gaat Mondriaan om met mijn gegevens?

    Wij gaan zorgvuldig om met uw persoonsgegevens. De Wet Bescherming Persoonsgegevens voorziet in een aantal rechten voor patiënten wat betreft de verwerking van hun gegevens. Omdat Mondriaan onder de geestelijke gezondheidszorg valt, geldt naast de Wet Bescherming Persoonsgegevens ook de Wet Geneeskundige Behandelovereenkomst (WGBO). Volgens de WGBO heeft u onder andere recht op inzage in uw dossier en kunt u het dossier laten vernietigen. Lees hier meer over uw patiëntendossier

  • Hoe kan ik een kopie van mijn dossier aanvragen?

    Indien u in behandeling bent bij Mondriaan kunt u kopieën van (delen van) uw dossier schriftelijk aanvragen bij uw behandelaar. Indien u niet meer in behandeling bent bij Mondriaan is altijd een schriftelijk verzoek aan Bureau Geneesheer Directeur noodzakelijk. Alleen u of uw wettelijk vertegenwoordiger kan een verzoek tot inzage in en/of kopie van uw dossier indienen. Hier leest u meer over de procedure verzoek inzage en/of kopie dossier.

  • Mag ik mijn medisch dossier inzien?

    Alleen uzelf en de behandelaars die bij uw behandeling betrokken zijn, mogen het medisch dossier inzien tijdens of na de behandeling. Meer informatie over inzagerecht leest u hier.

Ziektebeeld en behandeling

  • Hoe help ik iemand die depressief is?

    Leven met een depressie of omgaan met een depressie heeft een enorme invloed op een persoon. Een depressie is een ‘totalitaire’ ziekte in de zin dat het alle kwaliteit van leven wegneemt. Eigenlijk komt het leven tot stilstand: voor veel mensen die depressief zijn voelt het leven als overleven. Ze genieten nergens meer van, hebben geen energie meer om de meest simpele dingen op te pakken, trekken zich terug en relaties verliezen hun kleur. Mensen stellen zichzelf de vraag: ‘Hoe moet ik omgaan met een depressie'?

    Omgaan met een depressie is lastig. Mensen met een depressie vinden het vaak moeilijk om erover te praten en mensen in de omgeving van iemand met een depressie weten vaak ook niet wat ze moeten doen. Men voelt zich machteloos. Het is zwaar om iemand met een depressie in de omgeving te hebben, en in sommige gevallen zorgt het ook voor ergernis. Omgaan met de machteloosheid zonder boos te worden is niet eenvoudig.

    Signalen depressie

    Voor familie, vrienden en collega’s is het soms lastig om te zien welke signalen wijzen op een depressie. Vaak sluipt een depressie erin: iemand wordt stil, trekt zich terug en wil niet veel meer ondernemen. Ook slecht slapen, niet veel eten, afvallen, frequent ziek melden op het werk en het hebben van kleine lichamelijke klachten, kunnen erop wijzen dat het niet goed gaat met iemand. Het duurt vaak weken tot maanden voordat een goede diagnose wordt gesteld. Tot die tijd moet iemand leven met een depressie. Pas daarna kan iemand met therapie leren omgaan met depressie.

    Tips tegen depressie

    Als iemand in uw omgeving depressief is doet u er goed aan om niet-oordelend vragen te stellen. Tips tegen depressie zijn vaak snel gegeven, maar werken bijna nooit. U kunt iemand wel helpen om actief te blijven en meenemen om bijvoorbeeld een wandeling te maken en hem of haar helpen om te leren omgaan met een depressie. Nog meer tips tegen depressie: neem taken over die te zwaar zijn maar let er wel op dat niet alle taken worden overgenomen. Het helpt om een dagplanning te maken en iemand erkenning te geven. Vind een middenweg tussen helpen maar niet teveel overnemen en iemand stimuleren om kleine dingen te blijven ondernemen. Iemand met een depressie ergens toe dwingen heeft nooit zin.

  • Hoe kan ik mij aanmelden voor behandeling?

    Indien u in behandeling wilt bij Mondriaan is een verwijzing en aanmelding via uw huisarts of een specialist noodzakelijk. U kunt zich niet zelf aanmelden bij Mondriaan. Zie ook aanmelden en wachttijden.

  • Hoe kom ik erachter of ik depressief ben?

    Als u denkt dat u aan een depressie lijdt, lees dan eens de informatie over depressie bij volwassenen of depressie bij ouderen. Of doe een Depressie-zelftest. Indien u zich herkent in genoemde klachten bespreek uw klachten dan eerst met uw huisarts. Hij/zij kan inschatten welke problematiek speelt en kan met u de verschillende mogelijkheden voor behandeling met u bespreken en kan u indien nodig doorverwijzen en aanmelden voor behandeling. 

     

  • Hoe kom ik in aanmerking voor behandeling met heroïne?

    Heroïnebehandeling is een behandeling voor patiënten die al geruime tijd bekend zijn met een heroïneafhankelijkheid, daarvoor al langere tijd behandeld worden met methadon en dagelijks heroïne blijven gebruiken en daardoor lichamelijk, psychisch en/of sociaal maatschappelijk niet verbeteren. Lees meer over heroïnebehandeling.

  • Hoe lang duurt de behandeling van een psychose?

    Daar valt moeilijk iets over te zeggen. Sommige mensen hebben een behoorlijke uitglijder gemaakt met hun eerste psychose, krabbelen snel op, pakken de draad in hun leven weer op en hoeven nooit meer gebruik te maken van de hulpverlening.  Anderen blijven hun leven lang kwakkelen van de ene terugval naar de andere en moeten lange periodes een beroep doen op behandeling en begeleiding.

    Psychotische symptomen zijn tot op zekere hoogte te bestrijden of op zijn minst dragelijk te maken. Andere restsymptomen en bijwerkingen van medicatie moet u helaas met u mee dragen. Belangrijk is het dan te proberen zoveel mogelijk met behulp van de gezonde kanten die u ongetwijfeld (ook) hebt, het leven toch in een door u gewenste richting te ontwikkelen. Behandelaren, casemanagers, verpleegkundigen en woonbegeleiders kunnen u daarbij helpen.   

  • Hoe lang moet ik antipsychotische medicatie gebruiken?

    Hoelang u antipsychotische medicatie gebruikt, hangt in hoge mate van uzelf af. De behandelend arts zal in meer of mindere mate aandringen op het gebruik van de door hem/haar voorgeschreven antipsychotische medicatie.

    Bij het voorschrijven zal de behandelend arts rekening houden met:

    • het aantal keer dat iemand een psychose heeft gehad
    • de ernst en de duur van de psychose
    • het al dan niet aanwezig zijn van zogenaamde blijvende symptomen, restsymptomen
    • het functioneren op het gebied van wonen, werken, leren, vrije tijdsbesteding en sociale contacten.

    Hij zal met u kijken naar de voor-en nadelen van het gebruik van antipsychotische medicatie. Er bestaat in Nederland een redelijke mate van overeenstemming met betrekking tot het advies over de tijd dat antipsychotische medicatie gebruikt zou moeten worden.

  • Hoe onstaat een bipolaire stoornis?

    Hoe een bipolaire stoornis ontstaat, is nog niet bekend. Waarschijnlijk zijn er meerdere oorzaken. De laatste jaren wordt steeds meer onderzoek verricht naar de invloed van genetische kwetsbaarheid enerzijds en de invloed van de omgeving anderzijds. Ongeveer tweederde van alle mensen die aan een bipolaire stoornis lijden, hebben een familielid met een stemmingsstoornis. Toch verklaren de genen niet alles. Bepaalde omgevingsfactoren zijn ook van invloed. Zo gaan stressvolle omstandigheden vaak vooraf aan het krijgen van een depressie of manie. Erfelijkheid en stressvolle omstandigheden kunnen er beide toe bijdragen dat de ziekte zich openbaart.

  • Hoe voorkom ik dat ik opnieuw psychotisch word?

    De kans op het krijgen van een nieuwe psychose kan worden verkleind door het in achtnemen van leefregels:

    • gebruik van anti-psychotische medicatie, zoals de arts heeft voorgeschreven.
    • het niet of met beperkte mate gebruik van alcohol en drugs en
    • door het leven zo in te richten dat er niet teveel stress wordt ervaren (dat draagkracht en draaglast in evenwicht zijn).

     

    Daarnaast kunnen een aantal technieken worden aangeleerd om een psychose te zien aankomen en vroegtijdig actie te ondernemen. Bijna elke ziekte wordt voorafgegaan door zogenaamde waarschuwingssignalen. Denk hierbij aan de verschijnselen die u hebt een paar dagen voordat u griep krijgt: u rillerig voelen, spierpijn, druk in het hoofd. U weet als het ware; 'Ik krijg de griep'. Zo zit het met waarschuwingssignalen bij een dreigende psychose ook. Een psychose wordt (bijna) altijd voorafgegaan door waarschuwingssignalen. Het is daarom van belang uw eigen waarschuwingssignalen goed te kennen.

    Wanneer u weet welke signalen u waarschuwen voor zo'n terugval, kunt u op tijd maatregelen  nemen. Door die maatregelen zal de psychose mogelijk niet doorzetten of in ieder geval minder erg optreden. Deze waarschuwingssignalen zijn voor iedereen anders: voor de een gaat een psychose vooraf aan slecht slapen, een ander wordt prikkelbaar en weer een ander merkt dat zijn stemmen gaan toenemen. Soms zijn het blijvende symptomen die verergeren of vaker per week voorkomen. U weet b.v. dat de gedachte dat anderen u bespioneren een blijvend symptoom is. U kunt daar goed mee overweg en deze gedachte 'wegdenken' of u zoekt een voor u passende manier om uzelf af te leiden. Wanneer deze gedachte vaker per week voorkomt en het lukt u niet meer deze gedachte 'weg-te-denken' en het zoeken van afleiding helpt u ook niet meer, dan kan dat een serieus waarschuwingssignaal zijn.

    Veel mensen die een paar maal een psychose hebben gehad, kunnen een zgn. “signaleringsplan” opstellen, waarin u samen met uw behandelaar en eventueel met behulp van familieleden opschrijft wat voor u warschuwingssignalen zijn en wat u en uw omgeving kunnen doen om een nieuwe psychose af te wenden.

    Ondanks alle voorzorgsmaatregelen kan het toch gebeuren dat een nieuwe psychose zich voordoet.
    Soms gebeuren er dingen in iemands leven die nu eenmaal niet zijn te vermijden:

    • verliefdheid
    • ziekte
    • verlies van een dierbaar persoon
    • ontslag
    • verhuizing


    Door het nemen van voorzorgsmaatregelen kunnen de duur en de ernst van de psychose wel korter en/of minder heftig zijn, omdat u op tijd aan de bel hebt getrokken.

  • Hoe weet ik welk antipsychotisch medicijn het beste voor mij is?

    Welk antipsychotisch medicijn voor u het beste is, bepaalt u voor een groot deel zelf. De behandelend psychiater zal een voorkeur uitspreken en uitleggen waarom een bepaald medicijn volgens hem of haar bij u de beste keus is. Maar elk medicijn kan bijwerkingen geven. Het ervaren van bijwerkingen is vaak van doorslaggevende betekenis om antipsychotische medicatie te blijven gebruiken.

    • Maak voor uzelf een afweging of u tevreden bent met de antipsychotische medicijnen. Helpen ze? Onderdrukken ze de psychotische verschijnselen in voldoende mate? En, in hoeverre heeft u last van de bijwerkingen? Wat lukt niet of minder goed door het gebruik van antipsychotische medicatie?
    • Vertel de arts over uw ervaringen met het middel en overleg over de keuze van de medicatie, de ideale dosering en het gebruik ervan bij dreigende ontregeling.
  • Kan een vrouw met bipolaire stoornis zwanger worden?

    In de meeste situaties is het heel goed mogelijk om met een bipolaire stoornis kinderen te krijgen. Veel patiënten hebben vragen over erfelijkheid, gebruik van medicijnen tijdens zwangerschap en de risico’s voor het kind. Stel uw vragen hierover aan uw behandelaar. Onze hulpverleners hebben jarenlange ervaring hierin.
    Ook tijdens de psycho-educatie cursus bipolaire stoornis besteden we aandacht aan dit onderwerp.

  • Kan ik bij Mondriaan in behandeling als ik woonachtig ben in België?

    Behandeling vanuit België is mogelijk bij Mondriaan. Voorwaarde is dat u verzekerd bent en u dient via uw Belgische zorgverzekeraar een E112 formulier te laten tekenen, waarin zij toestemming geven voor behandeling in Nederland. Vraag uw verzekering ook welke zorg wel en niet vergoed wordt. Uw huisarts kan u vervolgens verwijzen en aanmelden bij Mondriaan bij de Centrale Voordeur.

    N.B.: U en uw huisarts dienen zich echter wel bewust te zijn van het feit dat in het geval van crisissituaties Mondriaan geen zorg kan leveren in België.

  • Kan ik met methadon op vakantie?

    Dankzij het verruimen van de mogelijkheden kunnen steeds meer patiënten die methadon gebruiken op vakantie gaan. Hiervoor moeten een aantal documenten aangevraagd worden afhankelijk van het land waar u naar toe reist. Meer informatie vindt u in onze folder Methadon en vakantie of op www.farmatec.nl

     

  • Kun je psychotisch worden van drugs en/of alcohol?

    Misbruik van drugs, maar ook van alcohol, kan een psychotische episode ‘triggeren’. Dergelijke episoden kunnen ook optreden na onthouding van het middel, vooral na langdurig misbruik. Van de volgende drugs is in het bijzonder bekend dat ze een psychotische episode kunnen uitlokken: 

    • Alcohol
    • Cannabis
    • Cocaïne
    • LSD
    • XTC (MDMA)
    • Speed (amfetamine)
    • Paddo’s

    Sommige medicijnen kunnen ook psychotische episoden uitlokken. Voorbeelden hiervan zijn sommige tranquillizers, anti-epileptica, antidepressiva, sommige hoestdranken, neusdruppels en medicijnen voor de ziekte van Parkinson.

     

  • Moet ik medicatie gebruiken bij een bipolaire stoornis?

    Bij de behandeling van een bipolaire stoornis neemt medicatie een belangrijke plaats in. Zonder medicatie wordt uw behandeling zeer moeilijk en in de meeste gevallen onmogelijk. De belangrijkste soorten medicatie zijn stemmingsstabilisatoren zoals Lithiumcarbonaat en Valproïnezuur (Depakine). Er zijn diverse andere groepen medicatie die gebruikt kunnen worden als stemmingsstabilisatoren, zoals verschillende soorten antipsychotica. Maar hier zijn we terughoudend in vanwege de bijwerkingen op de langere termijn. Naast de stemmingsstabilisatoren kunnen er, afhankelijk van de klachten, medicijnen als antidepressiva en rustgevende medicijnen worden voorgeschreven. Regelmatig controleren we uw medicatie op effectiviteit en bijwerkingen. U moet hiervoor uw bloedspiegel laten bepalen. Dit geldt vooral voor medicatie zoals Lithium en Depakine. Nadat u goed bent ingesteld, vinden deze controles meestal 3 of 6 maandelijks plaats.

  • Waar kan ik informatiefolders krijgen?

    Informatiefolders over Mondriaan of over bepaalde ziektebeelden kunt u vragen aan uw hulpverlener of vindt u op deze website bij ieder ziektebeeld onderaan de pagina. Bij Service en Contact vindt u een overzicht van alle folders die u rechtstreeks kunt bekijken en/of printen.

  • Waardoor onstaat een psychose?

    De oorzaak van een psychose is lang niet altijd bekend. Soms is er een duidelijke lichamelijke oorzaak zoals bij een ziekte met koorts, vergiftiging, medicijngebruik, drugsgebruik of een schildklierafwijking. Psychotische symptomen kunnen zich ook voordoen als bijverschijnsel bij een depressie of manie en ook een bevalling kan  een psychose tot gevolg hebben: de post partum psychose.  Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat een zekere erfelijke aanleg en/of gevoeligheid voor psychose een rol speelt.

    Anderzijds spelen ook omgevingsfactoren een rol. Er zijn aanwijzingen dat een virusinfectie of ondervoeding vóór de geboorte of problemen bij de geboorte samenhangen met een grotere kans op psychose op latere leeftijd. Beide oorzaken hebben invloed op de vroege ontwikkeling van hersenen en zenuwen. 

    Ook het opgroeien in een stedelijke omgeving, emigratie en sociale uitsluiting geven een grotere kans op het ontwikkelen van psychose.

    Over de precieze wisselwerking tussen erfelijke aanleg en sociale en omgevingsfactoren is nog veel onduidelijkheid. Daar wordt onder andere in Maastricht  wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. 

    Bij mensen met een aanleg of gevoeligheid  voor psychosen, kan stress of drugsgebruik de symptomen uitlokken of verergeren. Wat als stress wordt ervaren is voor iedereen anders. Dat kunnen  ingrijpende levensgebeurtenissen zijn, terugkerende dagelijkse beslommeringen en belangrijke veranderingen in je leven zoals uit huis gaan, een eerste studie of baan, e.d. Meestal gaat het om omstandigheden die onprettig zijn en voor je gevoel moeilijk beïnvloedbaar..

  • Waarom wordt schizofrenie een hersenziekte genoemd?

    Schizofrenie wordt een hersenziekte genoemd omdat er een verstoring is opgetreden in de informatieverwerking in de hersencellen. Deze verstoring wordt ook wel neurobiologische ontwikkelingsstoornis genoemd. Er is iets misgegaan in de groei en rijping (ontwikkeling) van de hersenen na de bevruchting en tijdens het doorlopen van de verschillende levensfasen.

    Hersenen vormen een informatieverwerkingssysteem. Schizofrenie is in feite een informatieverwerkingsstoornis.
    Bij verhoogde stress blijkt dat mensen met schizofrenie kwetsbaar zijn om psychotisch te worden. Bij deze stoornis worden signalen niet meer goed doorgegeven in het zenuwstelsel. Informatie ('ik hoor een stem', 'ik ruik een brandlucht') wordt uitgelegd alsof deze van buiten komt, in plaats van van binnenuit

  • Wanneer word je met suboxone behandeld?

    Suboxone is een geneesmiddel ter behandeling van opiaatafhankelijkheid met als doel het voorkomen van ontwenningsverschijnselen ten gevolge van het staken van het opiaat, het onderdrukken van zucht en het terugdringen van het opiaatgebruik, met als achterliggend doel resocialisering van de patiënt. Tijdens het consult met de verslavingsarts wordt samen met u gekeken welk middel (suboxone of methadon) voor u geïndiceerd is.

  • Wat kost een behandeling?

    Op deze pagina leest u meer over de kosten van uw behandeling bij Mondriaan.

  • Wat te doen tegen winterdepressie?

    Als u last hebt van een winterdepressie, ook wel Seasonal Affective Disorder (SAD) genoemd, voelt u zich in de lente en zomer goed en in de herfst en winter neerslachtig. Daarnaast kunt u last krijgen van typische winterdepressie symptomen. Meestal is een winterdepressie geen echte depressie maar een milde vorm ervan, ook wel ‘winterdipje’ of ‘winterblues’ genoemd. Sommige mensen hebben echter zulke hevige klachten dat zij wel degelijk last hebben van een winterdepressie.

    Jaarlijks hebben in Nederland honderdduizenden mensen last van een winterdepressie; veelal vrouwen. Denkt u dat u last hebt van winterdepressie symptomen? Doe dan de winterdepressie test van PsyQ.

    Oorzaken winterdepressie

    De oorzaken van een winterdepressie zijn nog niet helemaal bekend, maar onderzoekers gaan er vanuit dat de hoeveelheid daglicht van invloed is op de ‘melatoninespiegel’. Melatonine is een hormoon dat ’s avonds wordt aangemaakt en ervoor zorgt dat u in slaap valt. Wanneer de dagen korter zijn wordt bij sommige mensen meer melatonine aangemaakt, waardoor zij snel slaperig zijn. Ook spanningen, ervaringen uit het verleden kunnen een rol spelen bij een winterdepressie.

    Winterdepressie symptomen die veel voorkomen zijn:

    • (Extreme) vermoeidheid
    • Langdurige somberheid
    • Prikkelbaar zijn
    • Verwardheid
    • Nerveus zijn
    • Slechte concentratie
    • Een verschuiving van het dag-nachtritme, waarbij u zich steeds later op de dag wakker voelt
    • Weinig tot niet meer kunnen genieten
    • Minder behoefte aan sociale contacten
    • Toename van gewicht en eetlust
    • Spierpijn en/of spierzwakte
    • Verstopping (obstipatie)
    • Het gevoel hebben niet meer in balans te zijn

    Lichttherapie

    Vaak verdwijnen de klachten in het voorjaar vanzelf. Daarnaast kunt u lichttherapie volgen. Lichttherapie is een behandeling waarbij u wordt blootgesteld aan fel licht. Feller dan normaal kunstlicht maar minder fel dan de zon op een zomerse dag. De hersenen zijn dankzij het licht beter instaat het dag- en nachtritme te regelen.

  • Wat wordt verstaan onder kwetsbaarheid voor psychoses?

    Iedereen kan in principe een psychose krijgen. Sommige mensen zijn echter meer kwetsbaar voor het krijgen van een psychose dan anderen.  Een gezond iemand van 55 jaar met een hoge sociaal economische status en een goed sociaal netwerk loopt minder risico om een eerste psychose te krijgen dan iemand van 16 jaar, die net is weggelopen uit een opvanghuis voor jongeren en die regelmatig ecstasy gebruikt. Een garantie heeft de meneer van 55 echter ook niet. Mensen die eenmaal met een psychose hebben gereageerd op een stressvolle gebeurtenis hebben in ieder geval een verhoogd risico op herhaling van de psychose. Vergelijk het met epilepsie: mensen die één keer een epileptische aanval hebben gekregen, lopen meer risico dan andere mensen op opnieuw een epileptische aanval.  

Stel uw vraag

Kunt u het antwoord op uw vraag niet vinden?

Stel uw vraag